Praktykujący, niepraktykujący, od wielkiego święta

Praktyki religijne to najbardziej widoczne znaki akceptacji Boga w życiu człowieka, wyznaczniki jego związku z Kościołem. Są podstawowymi składnikami religijności tradycyjnej. Najbardziej praktykujący teren w Zagłębiu to dekanaty: siewierski, łazowski, sączowski oraz obrzeża regionu. Tam wskaźnik katolików systematycznie uczestniczących we Mszy św. niedzielnej wynosi 38,44%, a niesystematycznie - 41,53%. W Jaworznie liczba ta kształtuje się na poziomie 34,12% systematycznych i 38,52% niesystematycznych katolików. W olkuskim regionie wynosi kolejno - 42,7% i 37,31%. Jeśli chodzi o tych, którzy nie praktykują tzn. odrzucili praktykę chodzenia do kościoła, to w miastach Zagłębia ich liczba sięga 13,63%, na obrzeżach 5,36%, w Jaworznie 9,56%, w dekanatach olkuskich 3,13%. Średnia w diecezji wynosi natomiast 10,42%, co daje liczbę niemal 73 tys. mieszkańców. Są i tacy, którzy odwiedzają świątynie od tzw. wielkiego święta, tzn. na Pasterkę, na Wielkanoc, w Boże Ciało. Dla miast Zagłębia udział takich katolików w Liturgii wynosi 30,52%, dla Jaworzna - 17,78%, a w regionie olkuskim - 16.09%. Średnia dla diecezji wynosi więc 25,07% katolików, którzy są w kościele zaledwie kilka razy w roku.

Wyniki badań socjologów

W badaniach religijności, prowadzonej przez ośrodki katolickie obecnie uwzględnia się 7 parametrów religijności - autodeklarację religijną, wiedzę i przekonania, praktyki religijne, doświadczenie i moralność religijną oraz parametr wspólnotowy. Najbardziej charakterystycznym fragmentem, mówiącym o stosunku katolika do niedzielnej Mszy św. jest uczestnictwo w Eucharystii, zwane dominicantes oraz przyjmowanie Komunii św. - communicantes. Wskaźnik dominicantes określa stosunek liczby uczestniczących w niedzielnej Eucharystii do liczby zobowiązanych zamieszkujących dany teren lub parafie. Wskaźnik communicantes wyraża stosunek liczby przystępujących do Komunii św. do liczby obecnych na Mszy św.
Według socjologów, a zwłaszcza ks. dr. Zbigniewa Jacuńskiego, w diecezji sosnowieckiej istnieją trzy subregiony: olkuski, jaworznicki i zagłębiowski. Te tereny zostały poddane gruntownym badaniom, które miały na celu zaprezentować stosunek wiernych do podstawowego obowiązku - niedzielnej Mszy św. I tak: wskaźniki dominicantes i communicantes są największe w regionie olkuskim i wynoszą 46,56%.W dekanacie olkuskim wskaźnik udziału w niedzielnej Eucharystii wynosi 37,64%, w dekanacie sławkowskim - 35,83%. Najwyższe wskaźniki dominicantes mają dekanaty: sułoszowski - 65,38% i pilicki - 59,43%. W regionie wyróżnia się szczególnie Kwaśniów ze wskaźnikiem 88,5% uczęszczających na niedzielną Liturgię.
Z kolei wskaźnik communicantes dla regionu olkuskiego wynosi 27,66%. Zauważa się, że w skali krajowej diecezje, w których najwięcej katolików bierze udział we Mszy św., mają najmniejszy wskaźnik communicantes - duża jest liczba uczęszczających, mała przystępujących do Komunii św. W dekanacie sułoszowskim wskaźnik przyjmowania Komunii św. wynosi 19,41%, a w dekanacie wolbromskim - 17,62%. Dekanat jaroszowski ma wysoki wskaźnik communicantes, bo 52,17. Decyduje o tym zapewne wyższy wskaźnik w Kwaśniowie - 74,1% - communicantes. Dominicantes dla Jaworzna wynosi 40,74%, communicantes zaś 21% i jest niższy od średniej w diecezji. Z kolei wskaźnik dominicantes dla Zagłębia wynosi 29,3% i jest niższy od średniej diecezji, a communicantes - 26,76%. Jak wynika z relacji zagłębiowskich proboszczów stabilność powyższych wskaźników na tym terenie nie zmienia się od kilkunastu lat. Niewątpliwie na podstawie obu wskaźników można obserwować stan religijności, który warunkuje powołania kapłańskie i zakonne. Wysoki procent dominicantes i communicantes w Olkuszu i Jaworznie wpływa na fakt, że wielu młodych obiera drogę kapłańską lub zakonną. Inaczej jest w Zagłębiu - niskie wskaźniki idą w parze z małą liczbą powołań.