Zdobywanie wiedzy na temat choroby, czerpanie jej z autorytatywnych źródeł powinno się stać nawykiem. Edukacja jest niezbędna, by pacjent zrozumiał, jaki wpływ ma choroba na cały organizm oraz wiedział, jakie decyzje podejmować w codziennym życiu, by normalnie funkcjonować i nie dopuścić do rozwoju późnych powikłań cukrzycy. Z kolei aktywna postawa, zaangażowanie oznacza, że pacjent nie lekceważy choroby i związanego z nią reżimu: częstych pomiarów poziomu cukru każdego dnia, regularnego przyjmowania leków – czy to w formie preparatów doustnych, czy w postaci zastrzyków – oraz modyfikowania stylu życia i przestrzegania go, nawet wtedy, gdy nie odczuwa objawów choroby. Nie jest to łatwe. Leczenie cukrzycy wiąże się bowiem z różnymi ograniczeniami. Wielu chorych skarży się, zwłaszcza na początku, że czują się przytłoczeni ciągłym używaniem glukometru, stosowaniem rygorów diety i przyjmowaniem leków.

Ważne, aby chorzy dbali, by zawsze mieć coś, jako pierwszą pomoc, gdy cukier spada, np. glukozę w tabletkach oraz akcesoria potrzebne do pomiaru poziomu cukru. Wydaje się to oczywiste, bywa jednak i tak, że pacjenci zapominają o tym, by mieć odpowiedni zapas leków doustnych lub insuliny oraz testów paskowych do glukometru.

Drugim elementem bezproblemowego życia z cukrzycą jest sposób odżywiania się. W tej chorobie ważne jest nie tylko, co jemy, ale także w jakich ilościach i o jakich porach. Najkorzystniejsze jest ułożenie diety tak, aby zawierała pięć posiłków spożywanych regularnie, o stałych porach, i by te posiłki zawierały zbliżoną ilość węglowodanów. W praktyce oznacza to zwykle zjedzenie trzech posiłków głównych i dwóch lżejszych. W poradni diabetologicznej pacjent powinien otrzymać niezbędną wiedzę na temat diety cukrzycowej, znaczenia poszczególnych produktów z punktu widzenia diabetyka oraz na temat tzw. wymienników węglowodanowych, które ułatwiają planowanie posiłków i ich urozmaicenie.

Z praktyki wiadomo, że najskuteczniej wprowadzimy dietę w życie, planując jadłospis na cały tydzień. To także ułatwia zakupy i przygotowanie posiłków, zwłaszcza gdy jesteśmy obciążeni pracą zawodową. Przydatnym urządzeniem w kuchni diabetyka jest waga do produktów spożywczych.

Nieodłącznym elementem właściwego leczenia cukrzycy jest, obok diety, aktywność fizyczna. Formę aktywności, np. pływanie, jazdę na rowerze, spacery itd., wybieramy stosownie do upodobań i ogólnego stanu zdrowia. Podstawowym warunkiem jest regularność, zaplanowanie dni i czasu tej aktywności.

Ważne jest również to, aby diabetyk nie patrzył na swoją chorobę tylko przez pryzmat poziomu cukru. Pacjent powinien obserwować sygnały płynące z organizmu: kołatanie serca, drżenie rąk, zaburzenia widzenia czy mrowienie stóp. Elementów samokontroli jest wiele. Pomocą w ich zapamiętaniu, a następnie przeanalizowaniu jest zeszyt samokontroli, w którym zapisujemy wartości cukru, wysokość ciśnienia tętniczego, wagę ciała, sprawdzaną co dwa tygodnie, i ewentualne zaburzenia, które chcielibyśmy omówić z lekarzem rodzinnym lub diabetologiem. Na wizycie nie bójmy się zadawać pytań i wyjaśniać wątpliwości. Pamiętajmy, że to pacjent jest najważniejszym ogniwem w zespole terapeutycznym, w którym są lekarz, pielęgniarka diabetologiczna i dietetyk. Ta choroba jest dużym wyzwaniem, które można i trzeba podjąć. Warto nawiązać kontakt ze stowarzyszeniami osób chorych na cukrzycę. Polecam Polskie Stowarzyszenie Diabetyków, które jest organizacją pacjentów, prowadzi szeroką działalność edukacyjną, zapewnia opiekę i pomoc. Strona internetowa: www.diabetyk.org.pl .