Badacze kultury duchowej regionu wyruszają w teren śladami ks. Siarkowskiego, aby zweryfikować, co do dzisiaj przetrwało w religijnej tradycji i duchowości mieszkańców.

Założenia projektu

Muzeum Wsi Kieleckiej podczas konferencji prasowej przedstawiło założenia projektu pn. „Śladami ks. Władysława Siarkowskiego. Wybrane elementy kultury duchowej na Kielecczyźnie”. – Chcemy badać to, co z opisanego przez duchownego obyczaju zachowało się, np. w Korytnicy, Pińczowie czy w Kijach – mówi Łukasz Wołczyk, koordynator projektu z Działu Badań Etnograficznych Muzeum Wsi Kieleckiej. – Celem założeń projektowych jest zebranie i skatalogowanie informacji na temat tych elementów tradycyjnej kultury duchowej Kielecczyzny, które badane były w XIX wieku przez ks. Siarkowskiego. Zebrany materiał da odpowiedź na pytanie, jak wiele elementów tradycyjnej kultury duchowej zachowało się do dzisiaj w pamięci oraz świadomości mieszkańców wsi z okolic Pińczowa oraz pozwoli na dokonanie analizy porównawczej materiału historycznego ze współczesnym – dodaje.

Już w czerwcu badacze wyruszą w teren, aby korzystając z metodologii „oral history”, zabierać materiał od m.in. regionalistów, księży, działaczy społecznych, twórców ludowych czy kół gospodyń wiejskich. Badania są prowadzone na styku historii i nauk społecznych.

Jak dodaje Łukasz Wołczyk, pretekstem do zainteresowania postacią ks. Siarkowskiego była 182. rocznica urodzin duchownego, która przypadała 28 lutego tego roku.

Człowiek renesansu

– Ks. Siarkowski był człowiekiem renesansu – osobą wszechstronną, która zajmowała się nie tylko historią i etnografią, ale również językoznawstwem. Był księdzem katolickim, który miał swoją siedzibę m.in. w parafii Kije i na jej obszarze najczęściej prowadził badania. Oczywiście do tego terenu się nie ograniczał. Jego praca była związana z Kielecczyzną w rozumieniu ogólnym – tłumaczy.

Ks. Siarkowski zachował dla potomności opis obrzędów, rytuałów, elementów religijności i kultury duchowej, które funkcjonowały w XIX wieku. Z efektami badawczymi, w postaci zgromadzonych materiałów i wywiadów, każdy będzie się mógł zapoznać. – Będą one udostępnione na specjalnie w tym celu przygotowanej stronie internetowej. Tam zgromadzimy nie tylko listę miejscowości wraz z ich krótkimi rysami historycznymi, ale również wycinki z wywiadów, skatalogowaną wiedzę i cytaty – wyjaśnia koordynator projektu. Jego zwieńczeniem będzie wystawa planszowa.

Władysław Siarkowski urodził się w Imielnie k. Jędrzejowa 28 lutego 1840 r. W Krakowie ukończył Szkołę Wydziałową św. Barbary oraz Gimnazjum św. Anny, następnie podjął studia w kieleckim Seminarium Duchownym (1860-64). Przyjęcie święceń kapłańskich w 1864 r. zapoczątkowało kolejny etap w jego życiu – pracy duszpasterskiej, najpierw w roli wikarego w Proszowicach, a od 1866 r. – w kolegiacie Najświętszej Maryi Panny w Kielcach. W 1877 r. ks. Siarkowski otrzymał probostwo we wsi Kije k. Pińczowa. Tamten teren stał się szczególnie obszarem jego działań badawczych. Jednocześnie od 1873 r. sprawował obowiązki sekretarza konsystorza, a wkrótce – regensa konsystorza i notariusza sądu biskupiego. Dzięki staraniom Oskara Kolberga został członkiem „przybranym”, czyli współpracownikiem Komisji Antropologicznej Akademii Umiejętności w Krakowie, a dwa lata później członkiem Lwowskiego Towarzystwa Archeologicznego. Opublikował kilkadziesiąt prac naukowych i popularnonaukowych. Zmarł 23 marca 1902 r. w Grodźcu.