Obserwator

Kandydat do UE
ROSYJSKA AGRESJA

Polityka nie zawsze ma związek z życiem. Na szczycie Rady Europejskiej (RE) Ukraina (a także Mołdawia) uzyskała status kandydata do Unii Europejskiej. To rzeczywiście ważna – i dla UE, i dla Ukrainy – decyzja, ale na komplikującą się sytuację na froncie walk rosyjsko-ukraińskich nie ma ona wpływu. A to jest klucz. Rosjanie zyskują przewagę na froncie w Donbasie, lokalny potencjał ukraińskiego oporu wydaje się na wyczerpaniu. Jak podał w analizie warszawski Ośrodek Studiów Wschodnich, sytuacja dla wojsk ukraińskich była niekorzystna. Obserwowano wycofywanie się z Siewierodoniecka do Lisiczańska. Obrońcy odpierali ataki na południe od Siewierodoniecka oraz na południowych obrzeżach Lisiczańska. Byli jednak stamtąd wypierani. Powstrzymali próby natarcia na obrzeżach Bachmutu, a także m.in. na północ od Słowiańska. Rosyjskie uderzenia artyleryjskie i lotnicze obejmowały pozycje i zaplecze ukraińskie wzdłuż całego frontu. Atakowane były m.in. Charków i miejscowości na południe i wschód od niego, trzy rejony na południe od Krzywego Rogu, miejscowości na obrzeżach Zaporoża, a także na pograniczu obwodów mikołajowskiego i chersońskiego. Kontynuowany jest ostrzał przygranicznych obszarów obwodów czernihowskiego i sumskiego. W obwodzie charkowskim, pomiędzy Mikołajowem i Chersoniem, oraz w Donbasie działania rosyjskie spotykają się z kontrakcją ukraińskiej artylerii i lotnictwa.

Reklama

Na takim tle niewątpliwie historyczna decyzja o przyznaniu Ukrainie statusu kandydata do UE ma mniejsze znaczenie. Prezydent Wołodymyr Zełenski wezwał parlament do uchwalenia koniecznych reform. Dalsze kroki na drodze do członkostwa będą zależeć od spełnienia warunków, przede wszystkim reform wewnętrznych.
w.d.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Rosja straszy
ROSJA – LITWA

Chyba żadna z unijnych sankcji nie wywołała takich reakcji Rosji jak zablokowanie przez Litwę tranzytu do Kaliningradu. Chodzi o towary objęte sankcjami, m.in. materiały budowlane. W wyniku tych działań MSZ Rosji zażądało od Litwy natychmiastowego zniesienia „wrogich restrykcji”. Decyzja Litwy to tylko część działań przygotowanych właśnie przez Unię, niemniej Moskwa straszy ten kraj odwetem. Wśród możliwych odpowiedzi wymienia się atak wojskowy, który byłby jednak podniesieniem ręki na całe NATO. „Jeśli w najbliższym czasie tranzyt towarów między obwodem kaliningradzkim a resztą Federacji Rosyjskiej przez Litwę nie zostanie w pełni przywrócony, Rosja zastrzega sobie prawo do podjęcia działań w celu ochrony swoich interesów narodowych” – napisano w oświadczeniu rosyjskiego MSZ. Blokada spowodowała m.in. zawieszenie produkcji w niektórych zakładach, m.in. w Awtotorze, w którym składane są zachodnie i azjatyckie samochody, co powoduje brak zajęcia dla wielu ludzi. Jest to bowiem największy – po wojsku – pracodawca w obwodzie. To nałożyło się na paniczne wykupowanie towarów ze sklepów.
j.k.

Na pstrym koniu
SONDAŻ

Reklama

Ponad 70% respondentów sondażu IBRiS chce, by uchodźcy z Ukrainy zostali w Polsce, ale pod warunkiem, że podejmą pracę i będą się utrzymywali samodzielnie. Na kolejnych miejscach wśród tych warunków są: edukacja dzieci w polskiej szkole i podjęcie nauki j. polskiego. Sondaż IBRiS koresponduje z niedawnymi badaniami Uniwersytetu Warszawskiego. Wynika z nich, że większość Polaków, mimo że bardzo przychylna Ukraińcom, jest przeciwna przyznawaniu im w Polsce świadczeń 500+ i zasiłków socjalnych. W oczekiwania Polaków wpisuje się także sam rząd, który nie chce już finansować noclegu i wyżywienia ukraińskiego uchodźcy. Według rządu, Ukraińcy powinni się usamodzielniać. Czy nastroje wobec uchodźców zaczynają się w Polsce zmieniać? Chcemy być równo traktowani. Dodatkowo, ze względu na szalejącą inflację, jesteśmy w trudniejszej sytuacji niż wcześniej.
j.k.

Co z węglem
MAKSYMALNA CENA

Sejm uchwalił ustawę, która ma niewiele wspólnego z gospodarką wolnorynkową; ma za to przeciwdziałać spekulacji i chronić konsumentów przed wysokimi cenami węgla. Ustalona w ustawie cena maksymalna 1 t węgla wyniesie 996,60 zł. To oznacza, że oferowany konsumentom surowiec może być tańszy. Przepisy zakładają, że członkowie gospodarstwa domowego będą mogli kupić maksymalnie 3 t węgla w tej cenie.
j.k.

Nie ma powrotu
POLSKA – IZRAEL

Reklama

Mimo odejścia od obostrzeń pandemicznych nie ma na razie mowy o powrocie wycieczek młodych Izraelczyków do Polski. Tradycyjnie przyjeżdżali do nas latem, by zwiedzić niemieckie nazistowskie obozy i uczcić pamięć pomordowanych. Ministerstwo Edukacji Izraela odwołanie wyjazdów uzasadniło problemami z zapewnieniem bezpieczeństwa izraelskiej młodzieży w Polsce. Według rzecznika MSZ Łukasza Jasiny, powrót do dotychczasowych zasad, m.in. towarzyszenia wycieczkom uzbrojonych służb izraelskich, nie jest możliwy. Strona polska zainicjowała kilka miesięcy temu rozmowy nt. zreformowania obecnej formuły tych wycieczek, zawieszonych od 2020 r., gdyż – zdaniem polskiego MSZ – wzmacnia ona fałszywe stereotypy. – Izraelska młodzież często wraca z tych wyjazdów z negatywnymi odczuciami wobec dzisiejszej Polski. Postrzega nasz kraj wyłącznie przez pryzmat niemieckich obozów koncentracyjnych. Nie zapoznaje się z całokształtem ponadtysiącletnich stosunków polsko-żydowskich, jest izolowana od kontaktów z polskimi rówieśnikami. Problemem są aroganckie zachowania uzbrojonej ochrony wobec innych odwiedzających miejsca pamięci, a także przypadkowych przechodniów – stwierdził wiceszef MSZ Paweł Jabłoński. Ambasador Izraela w Polsce Yacov Livne, odnosząc się do sprawy, powiedział, że trwają „prace nad osiągnięciem wspólnego, dobrego, akceptowalnego celu”.
w.d.

Sądowe wersety
SPRAWA IKEI

Do krakowskiego sądu wpłynęła apelacja od wyroku uniewinniającego kierowniczkę działu personalnego sklepu IKEA w głośnej sprawie, w której prokuratura oskarżyła ją o dyskryminację ze względu na wyznanie. Miała ona zwolnić pracownika w związku z jego wpisem na wewnętrznym forum firmy. Pracownik ten w 2019 r., w odpowiedzi na informacje o Międzynarodowym Dniu Przeciw Homofobii, Transfobii i Bifobii, zamieścił taki komentarz: „Akceptacja i promowanie homoseksualizmu i innych dewiacji to sianie zgorszenia”, po czym zacytował wersety Pisma Świętego. Wyrok naruszał przepisy prawa procesowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie i niezasadnego uznania, że oskarżona nie miała zamiaru dyskryminacji pokrzywdzonego – ocenia adw. Maciej Kryczka z Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris, który reprezentuje poszkodowanego. Sam poszkodowany, w osobnym procesie, zarzuca byłemu pracodawcy dyskryminację i domaga się przywrócenia do pracy.
j.k.

Najgroźniejsze miejsce
PRZESMYK SUWALSKI

Czy rzeczywiście najgroźniejsze miejsce na Ziemi jest w Polsce? Tak uważa portal Politico, wskazując na przesmyk suwalski. Ten ok.100-kilometrowy odcinek polsko-litewskiej granicy, obejmujący

lesiste tereny poprzecinane rzekami i jeziorami wokół Suwałk, Augustowa i Sejn – ma znaczenie strategiczne dla Litwy, Łotwy i Estonii. Jest jedynym lądowym łącznikiem NATO z tymi państwami. To także bariera oddzielająca obwód kaliningradzki od Białorusi. Z tego względu ma tak olbrzymie znaczenie dla NATO i dla Rosji. Minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak zapewnił, że przesmyk jest dostatecznie chroniony przez wojska sojusznicze i polskie, które odstraszają potencjalnego napastnika. Przesmyk suwalski to głównie rejon odpowiedzialności 16. Dywizji, a szczególnie należącej do niej 15. Brygady Zmechanizowanej, która – jak stwierdził minister – należy do najlepszych jednostek WP w sensie doświadczeń związanych z budową interoperacyjności z wojskami sojuszniczymi.
w.d.

Tysiąc hal
ŚLADEM LEWANDOWSKIEGO

Rozpoczęcie wielkiego programu budowy hal zapowiedział premier Mateusz Morawiecki. Program stworzy warunki infrastrukturalne do tego, aby młode talenty – często pochodzące z mniejszych miejscowości – mogły się dobrze rozwijać. Według ministra sportu i turystyki Kamila Bortniczuka (na zdjęciu), tylko w przyszłym roku rząd przeznaczy 1 mld zł na budowę 500 hal. W 2024 r. te plany będą powtórzone. – W ten sposób zostanie osiągnięty zapowiadany pułap tysiąca nowych hal – zapowiedział minister. Ma to spowodować, że także w małych miejscowościach będzie można rozwijać swoje sportowe pasje. – Wówczas będzie można zadbać o to, aby talent na miarę Igi Świątek, Roberta Lewandowskiego czy Kuby Błaszczykowskiego nie został w Polsce zmarnowany – podkreślił Bortniczuk.
j.k.

Urodził się około 349 r. w Antiochii w Syrii (dzisiaj Antakya na południu Turcji), tam też podejmował posługę kapłańską przez około 11 lat, aż do 397 r., gdy został mianowany biskupem Konstantynopola. W stolicy cesarstwa pełnił posługę biskupią do czasu dwóch wygnań, które nastąpiły krótko po sobie - między 403 a 407 r. Dzisiaj ograniczymy się do spojrzenia na lata antiocheńskie Chryzostoma. W młodym wieku stracił ojca i żył z matką Antuzą, która przekazała mu niezwykłą wrażliwość ludzką oraz głęboką wiarę chrześcijańską. Odbył niższe oraz wyższe studia, uwieńczone kursami filozofii oraz retoryki. Jako mistrza miał Libaniusza, poganina, najsłynniejszego retora tego czasu. W jego szkole Jan stał się wielkim mówcą późnej starożytności greckiej. Ochrzczony w 368 r. i przygotowany do życia kościelnego przez biskupa Melecjusza, przez niego też został ustanowiony lektorem w 371 r. Ten fakt oznaczał oficjalne przystąpienie Chryzostoma do kursu eklezjalnego. Uczęszczał w latach 367-372 do swego rodzaju seminarium w Antiochii, razem z grupą młodych. Niektórzy z nich zostali później biskupami, pod kierownictwem słynnego egzegety Diodora z Tarsu, który wprowadzał Jana w egzegezę historyczno-literacką, charakterystyczną dla tradycji antiocheńskiej. Później udał się wraz z eremitami na pobliską górę Sylpio. Przebywał tam przez kolejne dwa lata, przeżyte samotnie w grocie pod przewodnictwem pewnego „starszego”. W tym okresie poświęcił się całkowicie medytacji „praw Chrystusa”, Ewangelii, a zwłaszcza Listów św. Pawła. Gdy zachorował, nie mógł się leczyć sam i musiał powrócić do wspólnoty chrześcijańskiej w Antiochii (por. Palladiusz, „Życie”, 5). Pan - wyjaśnia jego biograf - interweniował przez chorobę we właściwym momencie, aby pozwolić Janowi iść za swoim prawdziwym powołaniem. W rzeczywistości, napisze on sam, postawiony wobec alternatywy wyboru między trudnościami rządzenia Kościołem a spokojem życia monastycznego, tysiąckroć wolałby służbę duszpasterską (por. „O kapłaństwie”, 6, 7), gdyż do tego właśnie Chryzostom czuł się powołany. I tutaj nastąpił decydujący przełom w historii jego powołania: został pasterzem dusz w pełnym wymiarze! Zażyłość ze Słowem Bożym, pielęgnowana podczas lat życia eremickiego, spowodowała dojrzewanie w nim silnej konieczności przepowiadania Ewangelii, dawania innym tego, co sam otrzymał podczas lat medytacji. Ideał misyjny ukierunkował go, płonącą duszę, na troskę pasterską. Między 378 a 379 r. powrócił do miasta. Został diakonem w 381 r., zaś kapłanem - w 386 r.; stał się słynnym mówcą w kościołach swego miasta. Wygłaszał homilie przeciwko arianom, następnie homilie na wspomnienie męczenników antiocheńskich oraz na najważniejsze święta liturgiczne. Mamy tutaj do czynienia z wielkim nauczaniem wiary w Chrystusa, również w świetle Jego świętych. Rok 387 był „rokiem heroicznym” dla Jana, czasem tzw. przewracania posągów. Lud obalił posągi cesarza, na znak protestu przeciwko podwyższeniu podatków. W owych dniach Wielkiego Postu, jak i wielkiej goryczy z powodu ogromnych kar ze strony cesarza, wygłosił on 22 gorące „Homilie o posągach”, ukierunkowane na pokutę i nawrócenie. Potem przyszedł okres spokojnej pracy pasterskiej (387-397). Chryzostom należy do Ojców najbardziej twórczych: dotarło do nas jego 17 traktatów, ponad 700 autentycznych homilii, komentarze do Ewangelii Mateusza i Listów Pawłowych (Listy do Rzymian, Koryntian, Efezjan i Hebrajczyków) oraz 241 listów. Nie uprawiał teologii spekulatywnej, ale przekazywał tradycyjną i pewną naukę Kościoła w czasach sporów teologicznych, spowodowanych przede wszystkim przez arianizm, czyli zaprzeczenie boskości Chrystusa. Jest też ważnym świadkiem rozwoju dogmatycznego, osiągniętego przez Kościół w IV-V wieku. Jego teologia jest wyłącznie duszpasterska, towarzyszy jej nieustanna troska o współbrzmienie między myśleniem wyrażonym słowami a przeżyciem egzystencjalnym. Jest to przewodnia myśl wspaniałych katechez, przez które przygotowywał katechumenów na przyjęcie chrztu. Tuż przed śmiercią napisał, że wartość człowieka leży w „dokładnym poznaniu prawdziwej doktryny oraz w uczciwości życia” („List z wygnania”). Te sprawy, poznanie prawdy i uczciwość życia, muszą iść razem: poznanie musi się przekładać na życie. Każda jego mowa była zawsze ukierunkowana na rozwijanie w wierzących wysiłku umysłowego, autentycznego myślenia, celem zrozumienia i wprowadzenia w praktykę wymagań moralnych i duchowych wiary. Jan Chryzostom troszczył się, aby służyć swoimi pismami integralnemu rozwojowi osoby, w wymiarach fizycznym, intelektualnym i religijnym. Różne fazy wzrostu są porównane do licznych mórz ogromnego oceanu: „Pierwszym z tych mórz jest dzieciństwo” (Homilia 81, 5 o Ewangelii Mateusza). Rzeczywiście, „właśnie w tym pierwszym okresie objawiają się skłonności do wad albo do cnoty”. Dlatego też prawo Boże powinno być już od początku wyciśnięte na duszy, „jak na woskowej tabliczce” (Homilia 3, 1 do Ewangelii Jana): w istocie jest to wiek najważniejszy. Musimy brać pod uwagę, jak ważne jest, aby w tym pierwszym etapie życia człowiek posiadł naprawdę te wielkie ukierunkowania, które dają właściwą perspektywę życiu. Dlatego też Chryzostom zaleca: „Już od najwcześniejszego wieku uzbrajajcie dzieci bronią duchową i uczcie je czynić ręką znak krzyża na czole” (Homilia 12, 7 do Pierwszego Listu do Koryntian). Później przychodzi okres dziecięcy oraz młodość: „Po okresie niemowlęcym przychodzi morze okresu dziecięcego, gdzie wieją gwałtowne wichury (…), rośnie w nas bowiem pożądliwość…” (Homilia 81, 5 do Ewangelii Mateusza). Potem jest narzeczeństwo i małżeństwo: „Po młodości przychodzi wiek dojrzały, związany z obowiązkami rodzinnymi: jest to czas szukania współmałżonka” (tamże). Przypomina on cele małżeństwa, ubogacając je - z odniesieniem do cnoty łagodności - bogatą gamą relacji osobowych. Dobrze przygotowani małżonkowie zagradzają w ten sposób drogę rozwodowi: wszystko dzieje się z radością i można wychowywać dzieci w cnocie. Gdy rodzi się pierwsze dziecko, jest ono „jak most; tych troje staje się jednym ciałem, gdyż dziecko łączy obie części” (Homilia 12, 5 do Listu do Kolosan); tych troje stanowi „jedną rodzinę, mały Kościół” (Homilia 20, 6 do Listu do Efezjan). Przepowiadanie Chryzostoma dokonywało się zazwyczaj podczas liturgii, w „miejscu”, w którym wspólnota buduje się Słowem i Eucharystią. Tutaj zgromadzona wspólnota wyraża jeden Kościół (Homilia 8, 7 do Listu do Rzymian), to samo słowo jest skierowane w każdym miejscu do wszystkich (Homilia 24, 2 do Pierwszego Listu do Koryntian), zaś komunia Eucharystyczna staje się skutecznym znakiem jedności (Homilia 32, 7 do Ewangelii Mateusza). Jego plan duszpasterski był włączony w życie Kościoła, w którym wierni świeccy przez fakt chrztu podejmują zadania kapłańskie, królewskie i prorockie. Do wierzącego laika mówi: „Również ciebie chrzest czyni królem, kapłanem i prorokiem” (Homilia 3, 5 do Drugiego Listu do Koryntian). Stąd też rodzi się fundamentalny obowiązek misyjny, gdyż każdy w jakiejś mierze jest odpowiedzialny za zbawienie innych: „Jest to zasada naszego życia społecznego (…) żeby nie interesować się tylko sobą” (Homilia 9, 2 do Księgi Rodzaju). Wszystko dokonuje się między dwoma biegunami, wielkim Kościołem oraz „małym Kościołem” - rodziną - we wzajemnych relacjach. Jak możecie zauważyć, Drodzy Bracia i Siostry, ta lekcja Chryzostoma o autentycznej obecności chrześcijańskiej wiernych świeckich w rodzinie oraz w społeczności pozostaje również dziś jak najbardziej aktualna. Módlmy się do Pana, aby uczynił nas wrażliwymi na nauczanie tego wielkiego Nauczyciela Wiary.