Jan Matejko namalował Mikołaja Kopernika w 1873 r. z okazji 400. rocznicy urodzin astronoma. Przedstawił twórcę heliocentrycznego modelu Układu Słonecznego podczas obserwacji nieba z jego prywatnej wieży na wzgórzu katedralnym we Fromborku. Dzieło znajduje się w zbiorach Uniwersytetu Jagiellońskiego i do tej pory było często kopiowane. Obraz namalowany przez młodego artystę Ireneusza Rolewskiego, absolwenta Wydziału Grafiki i Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi, powstał z okazji 550. rocznicy urodzin Kopernika i docelowo znajdzie się w Parlamencie Europejskim, by w międzynarodowym środowisku popularyzować polskie dziedzictwo kulturowe oraz osiągnięcia polskiej nauki. W drodze do Brukseli był prezentowany w Skierniewicach, a do 25 marca mogą zobaczyć go mieszkańcy Lublina.

Wyjątkowa kopia

Obraz Astronom Kopernik, czyli rozmowa z Bogiem został przygotowany zgodnie z zasadami sztuki kopiowania; ma zmieniony wymiar oraz jeden z detali. Wyjątkowa praca, sfinansowana przez miasto Skierniewice oraz Fundację Orlen, to olej na płótnie wykonany techniką popularną w XIX wieku. Pomysł powstania tej konkretnej kopii pojawił się już w 2017 r., kiedy w Muzeum Narodowym w Warszawie odbywała się akcja „ożywienia” innego dzieła Matejki, Zawieszenia dzwonu Zygmunta. Ireneusz Rolewski wspomina, że wówczas spotkał Włodzimierza Lewandowskiego, fizyka związanego m.in. z Centrum Badań Kosmicznych PAN. W trakcie rozmowy okazało się, że poszukuje on kogoś, kto podejmie się skopiowania obrazu Matejki. Efektem tego spotkania jest właśnie prezentowane dzieło. Skromny artysta jest już w Lublinie znany, bowiem w galerii biblioteki wojewódzkiej zaprezentował kopię Bitwy pod Grunwaldem. W ubiegłym roku monumentalne dzieło zobaczyło ponad 5, 5 tys. osób.

Interesująca wystawa

Dyrektor Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej Tadeusz Sławecki ma nadzieję, że w ogłoszonym przez Sejm Roku Mikołaja Kopernika portret astronoma zobaczy wiele osób. Tym bardziej, że wystawę można zwiedzać bezpłatnie, a ubogaca ją ciekawa ekspozycja książek, atlasów nieba i kalendarzy astronomicznych ze zbiorów WBP oraz Biblioteki Uniwersyteckiej KUL, a także medali, monet i banknotów z kolekcji Zbigniewa Nesterowicza. Dzięki współpracy z Centrum Badań Kosmicznych PAN w jednej z gablot można zobaczyć spektrometr do badania promieniowania słońca, a także „kreta”, model pierwszego polskiego urządzenia w kosmosie, które sprawdza powierzchnię Marsa. W planach biblioteki jest też zorganizowanie tematycznej konferencji naukowej, której przedsmak dał wykład inauguracyjny Włodzimierza Lewandowskiego pt. „Europejski Program Obserwacji Ziemi COPERNICUS. Wyzwania dla Polski”.

Lubelskie ślady

Gościem wernisażu był abp Stanisław Budzik. Metropolita podzielił się informacją, że dokładnie w 480. rocznicę śmierci Mikołaja Kopernika będzie sprawował Mszę św. w intencji astronoma w katedrze fromborskiej. Lublin jest bowiem związany z tym wielkim Polakiem przez Jana Baranowskiego, brata biskupa lubelskiego Walentego Baranowskiego. Jan był cenionym astronomem i przyrodnikiem, który jako pierwszy dokonał przekładu dzieła Kopernika De revolutionibus orbium coelestium na język polski. Do połowy XIX wieku było ono dostępne tylko w języku łacińskim. Przekład Baranowskiego zawiera także przedmowę Kopernika, której nie mają wydania norymberskie. Ostatnie 10 lat swojego życia Jan spędził z bratem biskupem w Lublinie. Obaj zmarli w 1879 r. i zostali pochowani we wspólnym grobowcu na cmentarzu przy ul. Lipowej.