Obserwator

USA
Migranci do Guantanamo

Prezydent Donald Trump podpisał rozporządzenie o utworzeniu ośrodka odosobnienia dla niebezpiecznych migrantów-przestępców w bazie wojskowej Guantanamo na Kubie. Ośrodek miałby mieścić 30 tys. – jak to ujął Trump – „najgorszych nielegalnych imigrantów-przestępców zagrażających Amerykanom”. – Niektórzy z nich są tak źli, że nie ufamy nawet innym krajom, iż będą ich przetrzymywały, bo nie chcemy, by wracali. Wyślemy ich więc do Guantanamo. To jest miejsce, z którego ciężko się wydostać – oświadczył Trump. Podpisał też pierwszą ustawę w drugiej kadencji – Laken Riley Act. Podpisane przez Trumpa prawo – nazwane na cześć studentki zamordowanej przez nielegalnego imigranta z Wenezueli – nakłada obowiązek zatrzymania przez służby federalne wszystkich imigrantów oskarżonych o kradzieże, ataki na policjantów, a także czyny powodujące obrażenia lub śmierć innych ludzi, np. jazdę pod wpływem alkoholu. Przepisy dotyczą imigrantów przebywających w USA zarówno legalnie, jak i nielegalnie.
w.d.

UKRAINA
Pod warunkiem, że...

Reklama

Nieco ponad połowa Polaków uważa, że bez zamknięcia spraw ekshumacji nie powinno dojść do przystąpienia Ukrainy do NATO lub Unii Europejskiej – wynika z sondażu IBRiS. 27,7% uczestników badania zdecydowanie nie zgadza się z taką decyzją, a 22,5% raczej nie zgadza się na członkostwo Ukrainy bez zamknięcia spraw ekshumacji. W grupie, która stawia taki warunek, przeważają zwolennicy opozycji.
j.k.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

NORWEGIA
Kwestia czasu

W przedstawionej ocenie stanu bezpieczeństwa państwa służby specjalne Norwegii wyraziły przekonanie, że wrogie działania dywersyjne ze strony Rosji na pewno nastąpią. Zagrożona jest infrastruktura teleinformatyczna oraz inne kluczowe systemy i instytucje państwowe. Wstępne wnioski z oceny zagrożeń dla państwa zaprezentowała Beate Gangaas, szefowa PST – norweskiej służby bezpieczeństwa wewnętrznego. Na akty dywersji ze strony Rosji najbardziej narażone są nie tylko rurociągi, sieci przesyłowe, podmorskie kable energetyczne czy teleinformatyczne. Muszą się na nie przygotować też banki i operatorzy płatności elektronicznych. Szefowa PST przyznała, że podmioty związane z Kremlem są szczególnie aktywne na północy Norwegii, a ze stosowanymi przez nie metodami norweskie służby nie miały dotychczas do czynienia. Rosyjskie działania wywiadowcze mają być w tym regionie skierowane na infrastrukturę krytyczną i ćwiczenia wojskowe armii norweskiej i sojuszników z NATO.
j.k.

SZWECJA
Do więzienia za granicę

Reklama

Specjalna komisja powołana przez rząd zaleciła wysyłanie skazańców do odbywania wyroków w innych krajach. Rząd już prowadzi rozmowy na temat wynajmu miejsc w zagranicznych więzieniach. Cele miałyby być wypożyczane wyłącznie w obrębie UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Podobne rozwiązania przyjęły już Norwegia, Belgia i Dania. Szwecja boryka się z problemem przepełnienia zakładów karnych z powodu fali zorganizowanej przestępczości gangów i zajmuje czołowe miejsce w europejskim rankingu dotyczącym śmiertelnej przemocy z użyciem broni palnej. Odnotowano też falę zamachów bombowych, głównie w regionie Sztokholmu. Tylko w styczniu doszło do 30 takich zdarzeń. W ostatnich dwóch latach poczyniono postępy w walce z przestępczością, czego efektem jest większa liczba skazanych. Służba Więzienna szacuje, że do 2033 r. będzie potrzebować ok. 27 tys. miejsc więcej w porównaniu z obecnymi 11 tys.
j.k.

STREFA GAZY
Palestyńczycy wracają

Ponad 300 tys. Palestyńczyków wróciło na zrujnowaną wojną północ Strefy Gazy. Izrael zezwolił na to po tym, gdy niedawno, po ponad 15-miesięcznej wojnie, nastąpiło w Strefie zawieszenie broni. Północ Strefy Gazy była przed wojną najbardziej zaludnioną częścią tego terytorium. Po wybuchu walk w październiku 2023 r. wojska izraelskie nakazały Palestyńczykom opuszczenie tego terenu. Izraelskie wojsko ocenia, że liczba 300 tys. powracających jest zawyżona – na razie wróciło tam kilkadziesiąt tysięcy uchodźców.

Ludzie, którzy wrócili na północ Strefy, zaczynają wszystko od nowa – budują prowizoryczne schronienia w pobliżu ruin swoich domów – podała stacja Al-Dżazira. Wielu Palestyńczyków obawiało się, że Izrael postanowi wysiedlić ich na stałe.

Według władz lokalnych, w wojnie zginęło ponad 47 tys. Palestyńczyków. Strefa Gazy jest zrujnowana, panuje w niej kryzys humanitarny, większość z 2,1 mln mieszkańców musiała wielokrotnie uciekać przed wojną.
j.k.

MNIEJSZA POLSKA
Walczą z wyludnianiem

Reklama

Miasta średniej wielkości próbują przeciwdziałać wyprowadzkom swoich mieszkańców. Pierwsze miejsce na liście 139 miast średnich tracących funkcje społeczno-gospodarcze zajmuje Tomaszów Lubelski. W latach 2018-24 liczba mieszkańców miasta spadła z 19,1 tys. do 17,7 tys. Wpływ na to ma przede wszystkim migracja zarobkowa do większych ośrodków. Miasto stara się temu przeciwdziałać przez poprawę infrastruktury i przystosowanie terenów pod inwestycje, ale wojna na Ukrainie i problemy komunikacyjne z Lublinem i Warszawą zniechęcają przedsiębiorców. Sytuację może poprawić budowa drogi ekspresowej S17. Niepokojący jest brak decyzji o budowie połączenia kolejowego z Ukrainą (Tomaszów i część Roztocza nie mają takiego połączenia).

Konin na początku wieku osiągnął rekordową liczbę ponad 83,5 tys. mieszkańców. Na koniec 2024 r. liczba ta spadła do 65,4 tys. Od 2021 r. miasto traci co roku ok. tysiąca mieszkańców. Ma to związek z zamykaniem odkrywek węgla i opalanych nim elektrowni, co powoduje problemy z pracą. W 2023 r. władze miasta wprowadziły Kartę Mieszkańca. Jej posiadacze mają możliwość korzystania m.in. z bezpłatnych przejazdów komunikacją miejską oraz różnych zniżek.

Władze Nysy próbowały walczyć z wyludnianiem się miasta przez pobudzanie dzietności. W 2016 r. wprowadzono bon wychowawczy w wysokości 500 zł na drugie i kolejne dziecko. Projekt zakończył się w 2022 r., ale spadku liczby rodzących się dzieci nie udało się odwrócić.
w.d.

RAPORT
Zakaz komórek

Reklama

51% szkół wprowadziło zakaz korzystania z telefonów komórkowych – wynika z danych Fundacji GrowSPACE. Stało się to możliwe w szkołach (było ich 89%), które kwestie związane z korzystaniem przez uczniów z komórek w placówkach uregulowały w swoich statutach. W 15% placówek uczniowie zostawiają swoje telefony w depozycie. – To zaskakujące, bo resorty edukacji narodowej czy cyfryzacji nie narzucają szkołom takiego obowiązku – ocenił Dominik Kuc z Fundacji GrowSPACE. Z odpowiedzi udzielonych przez władze szkół wynika, że w ogromnej większości z nich w ostatnim roku uczniowie mieli przynajmniej raz zajęcia z zakresu higieny cyfrowej. To oznacza, że debata o zagrożeniach w sieci, o zdrowiu fizycznym i psychicznym, na które używanie telefonów komórkowych ma wpływ, nie jest sprowadzana do debaty o zakazie używania telefonów komórkowych lub jego braku w szkołach. Taki zakaz nie rozwiązuje np. cyberprzemocy; przemoc rówieśnicza w tej formie odbywa się też poza godzinami zajęć w szkole.
j.k.

SŁOWACJA
Mniejszościowi górale

Górale będą nową mniejszością narodową na Słowacji – zdecydował na wyjazdowym posiedzeniu w Czerwonym Klasztorze w Pieninach rząd Roberta Ficy. Dzięki uznaniu za taką mniejszość górale będą mogli otrzymywać środki z budżetu państwa na swoją działalność. – To satysfakcja dla górali, bo społeczność góralska zajmuje całą północną Słowację. Jesteśmy specyficzni, ponieważ kształtujemy się w środowisku, w którym dorastamy, wyznajemy takie wartości, jak ciężka praca, odpowiedzialność, rodzina czy wiara w Boga. Chcemy, aby kultura góralska została zachowana dla przyszłych pokoleń – powiedział burmistrz Ždiaru Pavol Bekeš. Działacze góralscy szacują, że ich społeczność liczy ok. 70 tys. osób. Górale będą piętnastą mniejszością narodową. Oficjalny status mają m.in.: Czesi, Węgrzy, Romowie, Morawianie, Rusini, Ukraińcy, Niemcy, Rosjanie, Serbowie, Wietnamczycy i Żydzi.
j.k.

EMERYTURA
Jak najszybciej

Przybywa pracujących emerytów, ale większość osób w wieku przedemerytalnym nie planuje wydłużenia aktywności zawodowej – wynika z badania „Przygotowanie do starości. Polacy w wieku przedemerytalnym o swojej przyszłości”, które przeprowadził prof. Piotr Szukalski, demograf z Uniwersytetu Łódzkiego. Emerytura? Jak najszybciej, najlepiej zaraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Taki plan ma 90% kobiet i niewiele mniej, bo 85%, mężczyzn, których od osiągnięcia tego wieku dzieli nie więcej niż 10 lat. Przeprowadzone jesienią zeszłego roku badanie objęło kobiety i mężczyzn zbliżających się do emerytury. Zdecydowana większość ankietowanych zamierza przejść na nią jak najszybciej, ale też chce zakończyć aktywność zawodową. Plany dłuższej pracy deklaruje mniej więcej co piąty uczestnik badania, przy czym niemal połowa tej grupy zamierza pracować na emeryturze nie dłużej niż przez kolejnych 5 lat. Wiele osób liczy na to, że dostanie na emeryturze 60-80% obecnej płacy, podczas gdy eksperci mówią na ogół o 20-30-procentowej stopie zastąpienia.
j.k.

W Eucharystii uczestniczyli przedstawiciele Wojska Polskiego, służb mundurowych, organizacji społecznych, kombatanci, reprezentanci wrocławskich instytucji oraz liczni mieszkańcy miasta. Uroczystość uświetniły poczty sztandarowe.– Gromadzimy się w tej świątyni, aby dziękować Bogu za dar wolnej Ojczyzny. Przeżywamy 108. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. To dzień szczególny – dzień narodowej pamięci, wdzięczności i dumy – mówił w homilii metropolita wrocławski.Przypomniał, że 11 listopada 1918 r. był dniem odzyskania tego, co przez 123 lata niewoli próbowano nam odebrać – własnego państwa, narodowej suwerenności i prawa do samostanowienia.– Dobrze wiemy, że polska niepodległość została okupiona cierpieniem pokoleń, krwią powstańców, żołnierzy i zesłańców. Ludzi prześladowano za polskość, język, wiarę i miłość do Ojczyzny. Dzisiaj wspominamy tych, którzy w godzinie próby zachowali polską mowę w rodzinnych domach, przekazywali dzieciom historię narodową, bronili wiary i kultury, wychowywali kolejne pokolenia w duchu patriotyzmu – mówił arcybiskup.Przypomniał m.in. postacie Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Paderewskiego, Wincentego Witosa i wielu innych, którzy mimo różnic poglądów potrafili służyć Polsce.– Dzisiaj musimy sobie zadać pytanie: Co uczyniliśmy z darem niepodległości? Czy potrafimy być godnymi dziedzicami tych, którzy ją wywalczyli? Ojczyzna nie jest tylko wspomnieniem przeszłości, ona jest naszą matką. Mamy wobec niej dług wdzięczności – mówił hierarcha.Nawiązał do fragmentu Ewangelii o dziesięciu trędowatych. Wszyscy zostali uzdrowieni przez Jezusa, ale tylko jeden powrócił, by podziękować. Jezus pyta, czy nie dziesięciu zostało oczyszczonych.– To pytanie Jezusa jest pytaniem o ludzką pamięć, o wdzięczność, o zdolność rozpoznania otrzymanego dobra. Te słowa Chrystusa możemy dzisiaj odnieść także do naszej Ojczyzny. A zatem – czy potrafimy powiedzieć Bogu i tym, którzy wywalczyli naszą wolność i niepodległość: dziękujemy za Polskę? Czy ciesząc się z niepodległości, widzimy w niej dar, który trzeba chronić, rozwijać i przekazywać następnym pokoleniom? – pytał metropolita. Tłumaczył, że wdzięczność jest postawą człowieka, który nie zapomina, komu zawdzięcza dobro.– Jest postawą narodu, który zna swoją historię, szanuje swoich bohaterów i nie pozwala, by pamięć o ofierze poprzednich pokoleń została roztrwoniona – podkreślał abp Kupny.Zaznaczył, że dlatego podczas tej Eucharystii chcemy być podobni do uzdrowionego, który powrócił do Jezusa, by Mu podziękować.– Chcemy uklęknąć przed Bogiem i powiedzieć: Panie, dziękujemy Ci za Polskę! Dziękujemy Ci za jej historię, kulturę, chrześcijańskie dziedzictwo, za ludzi, którzy ją budowali, bronili, kochali. I dziękujemy za tych, którzy oddali życie, abyśmy mogli żyć w wolnym kraju – zaznaczył arcybiskup.Zauważył, że nasza wdzięczność musi wyrażać się w postępowaniu. Nie wystarczy raz do roku wywiesić biało-czerwoną flagę, odśpiewać hymnu narodowego czy złożyć bukiet kwiatów pod pomnikiem, choć są to ważne gesty.– Jednak patriotyzm musi być czymś znacznie głębszym. Trzeba to wyraźnie powiedzieć: patriotyzm zaczyna się w rodzinie, szkole, miejscu pracy, w uczciwym wykonywaniu obowiązków, szacunku dla drugiego człowieka oraz odpowiedzialności za słowo i podejmowane decyzje – mówił hierarcha.Podkreślił, że tegoroczne Święto Niepodległości przeżywamy w szczególnych okolicznościach.– Nasza narodowa radość została głęboko naznaczona bólem i żałobą. Wydarzenia, które rozegrały się 7 listopada w Krakowie, w samym centrum tego historycznego miasta, wstrząsnęły całą Polską – mówił arcybiskup, nawiązując do brutalnego zamachu terrorystycznego, w którym zginęło sześć osób, a wiele zostało rannych. Wezwał do modlitwy za tych, którzy stracili życie, oraz za ich rodziny i bliskich. Podkreślił bohaterstwo policjantów, ratowników medycznych i wszystkich, którzy nieśli pomoc.– Wyrażamy wdzięczność tym wszystkim, którzy z narażeniem własnego życia stanęli w obronie innych. Zbrodnia dokonana w Krakowie jest nie tylko tragedią poszczególnych rodzin, ale także bolesną raną zadaną całej wspólnocie. Jest wezwaniem do zastanowienia się nad tym, jaki świat budujemy, jakie wartości przekazujemy młodemu pokoleniu i jak chronimy ludzkie życie oraz bezpieczeństwo naszych obywateli – mówił arcybiskup.Zaznaczył, że nie znamy jeszcze wszystkich odpowiedzi na pytania rodzące się w związku z tą tragedią. Nie powinniśmy więc pochopnie osądzać ani rozpowszechniać nieprawdziwych informacji.– Ale jedno musimy powiedzieć z całą stanowczością: żadna ideologia, żadna osobista frustracja ani żaden konflikt nie dają człowiekowi prawa do odbierania życia niewinnym ludziom. Bo życie ludzkie jest święte. Każde życie – podkreślał arcybiskup.Zauważył, że historia naszej Ojczyzny uczy, iż Polska była szczególnie zagrożona wtedy, gdy brakowało jej jedności, co niejednokrotnie wykorzystywali zaborcy.– Ale historia pokazuje również, że potrafimy się jednoczyć w sprawach najważniejszych. Czy potrafimy to dzisiaj? Czy przez nasze nieodpowiedzialne słowa i działania nie otwieramy pola naszym wrogom, którzy, tak jak w historii, próbują wykorzystać nasze wewnętrzne konflikty i spory? – pytał metropolita i zaznaczył: – Niepodległość odzyskana w 1918 r. była wysiłkiem wielu ludzi, którzy nie zawsze myśleli tak samo. Ale w godzinie historycznej próby potrafili uznać, że Polska jest ważniejsza niż osobiste ambicje. Czy potrafimy dzisiaj wyciągnąć z tego lekcję?Tłumaczył, że nie chodzi o to, by wszyscy mieli takie same poglądy.– Demokracja zakłada bowiem pluralizm. Ale spór nie może niszczyć wspólnoty. Przeciwnik polityczny nie może być nazywany wrogiem Ojczyzny. Możemy różnić się w ocenach, prowadzić trudne debaty, spierać się o kształt państwa, ale nie wolno nam zapominać, że wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za naszą Ojczyznę. Niepodległość nie jest własnością takiej czy innej partii, jednego środowiska ani jednej grupy społecznej. Jest wspólnym dobrem wszystkich Polaków – podkreślał metropolita.Zaznaczył, że Polska potrzebuje mniej wzajemnej pogardy, a więcej szacunku; mniej języka nienawiści, a więcej odpowiedzialności za wypowiadane słowa; mniej egoizmu, a więcej troski o wspólne dobro.– Nie zbudujemy silnego państwa na pogardzie, kłamstwie, poniżaniu przeciwnika, wzajemnym oskarżaniu się i nieustannym podważaniu godności drugiego człowieka. Dlatego potrzebujemy dzisiaj chrześcijańskiego spojrzenia na Ojczyznę. Takiego, które uczy szacunku do każdego człowieka i troski o przyszłość kolejnych pokoleń. Troska o niepodległość musi być troską o moralny fundament państwa i społeczeństwa – przekonywał arcybiskup.Zaznaczył, że niepodległość potrzebuje ludzi uczciwych; rodzin, w których dzieci uczą się miłości i odpowiedzialności; nauczycieli, którzy nie tylko przekazują wiedzę, ale także wychowują; polityków, dla których służba publiczna jest zobowiązaniem, a nie przywilejem; ludzi pracy, budujących pomyślność kraju swoją rzetelnością, a wreszcie – młodego pokolenia.Zwracając się do młodych obecnych na Eucharystii, arcybiskup zaznaczył:– Kochani, Ojczyzna was potrzebuje! Potrzebuje takiej młodzieży, która się nie wstydzi swojej historii, języka, kultury i chrześcijańskich korzeni!Podkreślił, że Kościół nie chce zastępować państwa ani przejmować zadań instytucji publicznych. Nie może jednak milczeć, kiedy zagrożone są wartości, na których powinno się opierać życie społeczne: wolność człowieka, świętość życia, sprawiedliwość, solidarność i odpowiedzialność.– Kościół chce służyć Polsce przez formowanie sumień, wychowanie młodego pokolenia, budowanie pojednania i przypominanie, że człowiek nie jest narzędziem w rękach innych ludzi, lecz osobą obdarzoną niezbywalną godnością. Niepodległość potrzebuje bowiem nie tylko silnych instytucji i dobrze zorganizowanego państwa, lecz także ludzi prawego sumienia – mówił arcybiskup.Wezwał również do modlitwy za sprawujących władzę w naszym państwie, za wojsko, służby mundurowe i wszystkich strzegących bezpieczeństwa Ojczyzny: – Módlmy się za Polskę, aby była krajem wolnym, bezpiecznym, sprawiedliwym i solidarnym. I módlmy się za nas samych, abyśmy nigdy nie zapomnieli, że miłość do Ojczyzny jest zadaniem, które zaczyna się od wierności Bogu, prawdzie i drugiemu człowiekowi.