Zarówno praca, jak i odpoczynek związane są ściśle z naturą ludzką.
O ile przez pracę, czyli aktywność, wyraża człowiek swój boski wymiar, o tyle odpoczynek staje się manifestacją jego szczęścia i zadowolenia, że jest dzieckiem Bożym.
Praca i odpoczynek to dwa wymiary ludzkiej godności. Nie może być pełnej radości z odpoczynku, jeśli nie ma przed tym wysiłku włożonego w pracę. Niektórzy chcieliby interpretować słowa Jezusa w sposób bardzo uproszczony, a On przecież mówi: "Nie troszczcie się zbytnio o życie, co macie jeść, ani o ciało, czym macie się przyodziać (...). Przypatrzcie się krukom: nie sieją ani żną; nie mają piwnic ani spichlerzy, a Bóg je żywi. O ileż ważniejsi jesteście wy niż ptaki! (...). Przypatrzcie się liliom polnym, jak rosną: nie pracują i nie przędą. A powiadam wam: Nawet Salomon w całym swym przepychu nie był tak ubrany, jak jedna z nich. (...) Bóg je tak przyodziewa, o ile bardziej was małej wiary!" (Łk. 12 22-28). W tych słowach jest mowa o zbytniej trosce człowieka o sprawy materialne. Na pierwszym miejscu w swoim życiu chrześcijanin powinien postawić bowiem sprawy duchowe, a szczególnie troskę o Jezusowe Królestwo.
Nie można powyższych stwierdzeń interpretować jako zachęty do próżnowania i bezczynności. Jezus pragnie zwrócić uwagę człowiekowi, aby nie troszczył się zbytnio o rzeczy doczesne. Bóg wszakże dał człowiekowi rozum i zdolności, aby współpracując z Nim przez swoją pracę, rozwijał je i pomnażał dobro. Pan Bóg podzielił się w ten sposób Swoją mocą tworzenia dzieł na miarę ludzką, które będą służyć rozwojowi i postępowi. Dorobek ten przejawia się w szeroko pojętej kulturze, jako działalności duchowej i materialnej człowieka. Warunkiem zaś nieodzownym do uzyskania pomyślności doczesnej jest żywa wiara, o którą trzeba troszczyć się najwięcej.
List apostolski Ojca Świętego Jana Pawła II o świętowaniu niedzieli zawiera gruntowne pouczenie na temat sensu pracy i odpoczynku. Papież stwierdza, że odpoczynek człowieka w dniu Pańskim zyskuje właściwy sens w takiej mierze, w jakiej żywa jest ta pamięć, przeniknięta wdzięcznością i uwielbieniem Boga. Znając ten sens, człowiek może wejść głęboko w wymiar "odpoczynku Boga" i mieć w nim udział, a dzięki temu przeżyć to radosne wzruszenie, jakiego zaznawał Stwórca, gdy dokończywszy dzieła stworzenia - zobaczył, że wszystko, co uczynił, "było bardzo dobre" (Rdz 1, 31). Jest rzeczą znamienną, że cykl pracy i odpoczynku zgodny z rytmem biologicznym i astronomicznym (dzień i noc) jest według woli Bożej wpisany w naturę człowieka.
Zakłócenia w tym rytmie są boleśnie odczuwane, kiedy człowiek z konieczności lub potrzeby musi pracować w nocy, a spać w dzień. Zachwianie w tym rytmie dostrzegamy również, kiedy podróżujemy z jednej półkuli na drugą i musimy dostosowywać się później do czasu lokalnego.
Papież podkreśla, że człowiek współczesny zapomina, że Bóg jest Stwórcą, od którego wszystko zależy. "Uznanie tej prawdy jest szczególnie konieczne w naszej epoce, w której dzięki nauce i technice rozszerzyła się niezmiernie władza, jaką człowiek sprawuje przez swoją pracę" (NR 65).
Świętowanie niedzieli jest obowiązkiem chrześcijanina, wynikającym z przykazania: "Pamiętaj, abyś dzień święty święcił" i z radosnego spotkania uczniów Chrystusa ze zmartwychwstałym Panem.
"Odpoczynek niedzielny, uświęcony przez modlitwę i oddanie czci Bogu, pozwala sprowadzić do właściwych proporcji codzienne troski i zajęcia: rzeczy materialne, o które tak bardzo zabiegamy, ustępują miejsca wartościom duchowym; osoby, wśród których żyjemy, odzyskują prawdziwe oblicze, gdy się z nimi spotykamy i nawiązujemy spokojną rozmowę" - mówi Ojciec Święty (NR 67).
Odpoczynek człowieka powinien wypełniać jego serce radością, która wynika z przebywania z Bogiem i Jego stworzeniami. Odpoczywanie Boga to radość i szczęście, które Bóg przeżywa obcując z ludźmi, bowiem Bóg upodobał sobie przebywanie z synami ludzkimi. Sam wypoczynek nie może być jałową bezczynnością wywołującą poczucie nudy, lecz źródłem duchowego wzbogacenia. Stąd trzeba starać się, być obecnym wśród różnych form kultury.