Asfaltówka to rodzaj uczulenia kontaktowego, które wywołują opary i kurz unoszące się z rozgrzanej nawierzchni drogowej. Narażone są na nią osoby, które przez wiele godzin maszerują po asfaltowych drogach, zwłaszcza w upalne dni, kiedy emisja związków lotnych jest wyższa niż przy niskich temperaturach. Stąd druga potoczna nazwa tej dolegliwości – choroba pielgrzymów, bo to oni najczęściej przemierzają w ciepłej porze roku dziesiątki i setki kilometrów.

Objawem asfaltówki są czerwone plamy, drobna wysypka lub rozlany rumień na nogach. Charakterystyczne są również uczucie napięcia skóry, swędzenie i pieczenie, czasem obrzęk. Typowa asfaltówka pojawia się symetrycznie na obu nogach.

Opary asfaltu nie są jedynym czynnikiem, który może wywołać stan zapalny skóry podczas marszu. Przy wysokiej temperaturze powietrza i dużym wysiłku, którego skutkiem jest intensywne pocenie się skóry, wysypkę mogą spowodować nie całkiem wypłukane z odzieży resztki detergentów lub niedokładnie spłukane ze skóry żel albo mydło.

Jeśli zna się mechanizm prowadzący do powstania asfaltówki, łatwiej jest się przed nią zabezpieczyć. By uniknąć gorąca i intensywnych oparów asfaltu, pielgrzymi zwykle zaczynają wędrówkę wcześnie rano. W południe odpoczywają, by kolejny etap drogi pokonać w chłodniejszych godzinach.

Gdy planuje się udział w pielgrzymce albo innej długiej wyprawie pieszej, trzeba starannie skompletować ubranie. Ważne są nie tylko wygodne buty i peleryna na wypadek deszczu. Polecane są długie, przewiewne spodnie, które ograniczą kontakt z oparami. Części garderoby mające bezpośredni kontakt ze skórą nie powinny być wykonane z materiałów syntetycznych. Na wszelki wypadek ubranie przed spakowaniem do bagażu można poddać dodatkowemu płukaniu w pralce, ale bez używania środków zmiękczających, i dobrze wysuszyć. Specjalne zabezpieczenia ważne są zwłaszcza dla osób ze skłonnościami do alergii i z wrażliwą skórą. Nie warto zabierać wielu środków higieny osobistej. Do mycia wystarczą łagodny żel pod prysznic lub tzw. szare mydło, które za każdym razem trzeba dokładnie spłukać.

Zorganizowanym grupom pielgrzymkowym towarzyszą ratownicy medyczni, którzy wiedzą, jak sobie radzić z asfaltówką, ale mimo to warto zapakować do osobistej apteczki środki przeciwalergiczne. Powinny to być leki antyhistaminowe (tabletki i maść) oraz preparaty zawierające pantenol i alantoinę, np. krem Alantan Plus. Ważne, by w przypadku pojawienia się zmian na nogach jak najszybciej zareagować.?

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.