Z ks. kan. dr. Stanisławem Gręsiem, diecezjalnym referentem ds. ekumenizmu, rozmawia Magdalena Kozieł

Magdalena Kozieł: - Referat ds. ekumenizmu w naszej diecezji obchodzi właśnie 25 lat swojej działalności. Czy mógłby Ksiądz podsumować działalność ekumeniczną prowadzoną w tym czasie w diecezji?

Ks. Stanisław Gręś: - Po Soborze Watykańskim II sprawami ekumenizmu zajmował się Wydział Duszpasterski Kurii Biskupiej. Bp Wilhelm Pluta 9 grudnia 1978 r. mianował mnie pomocniczym referentem Wydziału Duszpasterskiego Kurii Biskupiej ds. Ekumenizmu. Rozesłałem wówczas, dla lepszego rozeznania się w temacie, kwestionariusz do wszystkich parafii, aby zorientować się, jakie są wyznania na terenie diecezji. Wkrótce powstały także ośrodki ekumeniczne w Gorzowie Wlkp., Zielonej Górze, Głogowie, Żaganiu i Pile, do których były przydzielone sąsiednie dekanaty. W ośrodkach tych organizowane były nabożeństwa ekumeniczne z udziałem duchownych innych wyznań, którzy występowali z posługą głoszenia Słowa Bożego. Początkowo z posługą Słowa Bożego zapraszałem przedstawicieli innych wyznań z Warszawy, Wrocławia, Legnicy i Chodzieży, ponieważ miałem z nimi kontakt w latach wcześniejszych. Z czasem z tą posługą zapraszani byli przedstawiciele innych wyznań, istniejących na terenie naszej diecezji. Jeździłem regularnie na rekolekcje ekumeniczne, które odbywały w Laskach koło Warszawy. Oprócz wymienionych ośrodków ekumenicznych, organizowano nabożeństwa ekumeniczne także w innych miastach, a nawet w parafiach wiejskich naszej diecezji. Oczywiście, uczestniczyliśmy także w nabożeństwach organizowanych przez inne Kościoły.
Nawiązałem kontakt z Wyższym Seminarium Duchownych w Paradyżu. Organizowaliśmy wspólnie z władzami seminarium nabożeństwa ekumeniczne oraz sympozja. Warto wspomnieć m.in. o dwóch sympozjach: ekumenicznym i maryjnym, na których referaty wygłosili przedstawiciele różnych Kościołów, oraz o sympozjum z udziałem przedstawicieli Europejskiego Centrum Ekumenicznego z Frankfurtu nad Odrą.
Jako referent ds. ekumenizmu brałem również udział w nabożeństwach ekumenicznych, zjazdach i sympozjach w kraju i za granicą, m.in. w Warszawie, Lublinie, Wrocławiu, Toruniu; z zagranicznych należałoby wymienić Włochy, Austrię i Niemcy. Miałem też referaty na ogólnopolskim zjeździe referentów ds. ekumenizmu.

- Pracował Ksiądz przez siedem lat jako członek Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu.

- W kwietniu 1989 r. zostałem powołany na członka Komisji Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu oraz wybrany przez tę Komisję do współpracy w Podkomisji ds. Formacji Seminariów i Świeckich. Przewodniczący Komisji Episkopatu ds. Ekumenizmu bp Alfons Nossol zlecił mi sprawę Wyższych Seminariów Duchownych diecezjalnych i zakonnych w Polsce. Moim obowiązkiem było zbadać, jak realizowany jest ekumenizm w seminarium, a więc: nabożeństwa ekumeniczne, udział przedstawicieli innych wyznań, wykłady na temat ekumenizmu, zainteresowania tym zagadnieniem oraz kontakty z Kościołami innych wyznań. Do tej pracy przygotowałem odpowiednie kwestionariusze, które po zatwierdzeniu przez Episkopat Polski zostały rozesłane do wszystkich seminariów. Jeśli chodzi formację świeckich, zapraszałem na nabożeństwa ekumeniczne i organizowałem różne spotkania. Z Komisją Episkopatu ds. Ekumenizmu współpracowałem do chwili powstania Rady Episkopatu ds. Ekumenizmu, do której należą biskupi.

- Na terenie naszej diecezji zamieszkują ludzie różnego pochodzenia, różnych kultur i religii. Jakie wyznania szczególnie są tu obecne, oprócz wyznania rzymsko-katolickiego, i z jakimi z nich prowadzona jest współpraca?

- Na terenie, który obejmuje nasza diecezja, swoją działalność duszpasterską prowadzą: Autokefaliczny Kościół Prawosławny, Kościół ewangelicko-augsburski, Kościół Chrześcijan Baptystów, Kościół polskokatolicki, Kościół Metodystów i Zbory Zielonoświątkowe. Ze wspomnianymi Kościołami współpracujemy i uczestniczymy w nabożeństwach ekumenicznych Słowa Bożego i sympozjach.

- Jak powinno wyglądać nabożeństwo ekumeniczne?

- Nabożeństwo ekumeniczne składa się z kilku części: liturgia wstępna, pokutna, Słowa Bożego, homilia, wyznanie wiary, modlitwy przyczynne, Ojcze nasz, przekazanie znaku pokoju i liturgia końcowa. Schemat modlitw na Tydzień Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan przygotowuje Rada Episkopatu ds. Ekumenizmu, wspólnie z Polską Radą Ekumeniczną.

- Na czym polega współpraca z Europejskim Centrum Ekumenicznym we Frankfurcie nad Odrą?

- W 1993 r. Kościół ewangelicko-augsburski z Niemiec nawiązał kontakt z Kościołami znajdującymi się w obrębie naszej diecezji. Natomiast w 1994 r. powstało Europejskie Centrum Ekumeniczne we Frankfurcie nad Odrą. Strona niemiecka, dla lepszej współpracy z naszą diecezją, zaprosiła do współpracy mnie jako referenta ds. ekumenizmu w naszej diecezji, i chciała, abym należał także do Zarządu Centrum. Na życzenie ekumenistów niemieckich bp Adam Dyczkowski dokonał tej nominacji. Należę też do tzw. Grupy Programowej, której zadaniem jest planowanie nabożeństw ekumenicznych i różnych spotkań. W ramach współpracy ekumenistów niemieckich i naszej diecezji organizujemy wspólne nabożeństwa w Niemczech i w naszej diecezji oraz w Wyższym Seminarium Duchownym w Paradyżu. Wspólnie też służymy posługą Słowa Bożego. Spotykamy się przy okazji różnych uroczystości, z okazji wspólnych pielgrzymek po Polsce i za granicą. Warto wspomnieć o wspólnym pielgrzymowaniu do Gniezna, na Litwę, Ukrainę, Łotwę i do Czech. Zorganizowaliśmy także kilkudniowe spotkanie młodzieży polskiej i niemieckiej we Frankfurcie nad Odrą.
Przy tej okazji trzeba także powiedzieć, że we współpracę ekumeniczną angażuje się osoby świeckie. W tej działalności ekumenicznej biorą czynny udział starostowie, wójtowie, lekarze, nauczyciele, a nawet policja.

- Dziękuje za rozmowę.