Dar serca i modlitwy

28 sierpnia 2005 r. o godz. 10.00 kard. Jean-Marie Lustiger przewodniczył Eucharystii w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, który w latach 1940-44, zamieniony na magazyn, był niemym świadkiem gehenny eksterminacji, jakiej Niemcy poddali blisko 200 tys. Żydów z Łodzi, okolicznych miejscowości, a także z innych krajów europejskich. Po 61 latach od dnia, gdy ostatni mieszkańcy getta zostali wywiezieni do hitlerowskich obozów zagłady, w staromiejskiej świątyni modlono się w intencji ofiar. Historię zagłady łódzkich Żydów przypomniał w homilii abp Władysław Ziółek. „Naród, który jako pierwszy otrzymał od Boga przykazanie «Nie zabijaj», w okrutny sposób doświadczył na sobie zabijania” - powiedział Ksiądz Arcybiskup. Wiek XX wsławił się największymi osiągnięciami ludzkiego umysłu i zarazem niszczeniem przez człowieka najświętszych wartości i zaprowadzaniem cywilizacji śmierci, czego przejawem był holocaust. Na szczęście dla świata byli w tych czasach także ludzie, którzy, jak św. Maksymilian Kolbe czy Stanisława Leszczyńska w obozie w Auschwitz, potrafili mimo groźby śmierci przeciwstawić się niemieckim oprawcom i ratowali ludzkie życie. Dziś musimy się gorąco modlić, aby Chrystus obdarzył nasze pokolenie łaską wierności zasadom, które On wprowadził. „Bądźmy sami apostołami tych wartości” - apelował Metropolita Łódzki na zakończenie homilii.

Antysemityzm jest zaprzeczeniem chrześcijaństwa

Po Mszy św. i śniadaniu u proboszcza miejsca ks. prał. u Józefa Masłowskiego kard. Lustiger udał się na rozmowę z prezydentem Jerzym Kropiwnickim, a następnie zwiedził pomnik zagłady Żydów na Stacji Radegast. Towarzyszyli mu: ks. dr Stanisław Skobel, wiceprezydent Włodzimierz Tomaszewski, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Łodzi Symcha Keller oraz prof. Arno Lustiger z Frankfurtu i ocalony z łódzkiego getta Joseph Buchmann z małżonką. Ksiądz Kardynał w skupieniu słuchał objaśnień, pytał o szczegóły, długo patrzył na wyeksponowane dokumenty i fotografie. Widać było, że ta wizyta wiele go kosztuje, budzi złe wspomnienia (matka Księdza Kardynała zginęła w obozie Auschwitz-Birkenau). Podczas krótkiej wypowiedzi dla TVP3 kard. Lustiger powiedział, że zbrodnia holocaustu i inne wielkie zbrodnie ludobójstwa, popełnione w XX wieku są poważną i trudną lekcją, która może pozwolić odczytać to, co najważniejsze dla ludzkości. U źródeł tych zbrodni leżą ideologie, na mocy których człowiek stawia siebie w miejscu Boga i niszczy wszystko, co boskie, niszczy drugiego człowieka, ponieważ jest on nośnikiem Bożego Objawienia. Żydzi z całą pewnością noszą znak Bożej i ludzkiej godności. Chrześcijanie powinni więc zrozumieć, że antysemityzm zaprzecza ich wierze i zwraca się przeciw nim samym.

Z przeszłości wyrasta przyszłość

Na zakończenie wizyty w Łodzi kard. Lustiger odwiedził Cmentarz Żydowski przy ul. Brackiej. Przewodnikiem był tutaj p. Symcha Keller, który, wskazując na pomniki nagrobne łódzkich rodzin żydowskich, wspominał dawne dzieje miasta sprzed II wojny światowej. Podawał przykłady wspólnej troski społeczności różnych narodów i wyznań o rozwój miasta i jego mieszkańców, charakterystyczną dla Łodzi dobrą i twórczą współpracę Żydów, Polaków i Niemców w zakresie opieki medycznej, szkolnictwa, budowy obiektów religijnych i kulturalnych, z których do dziś korzystają łodzianie. Obecnie Łódź nie jest już miastem wielonarodowym, Wyznaniowa Gmina Żydowska liczy kilkaset osób, niezbyt liczne są wspólnoty prawosławnych i protestantów, ale wszyscy powinniśmy dołożyć starań, aby pamięć o tamtych dobrych czasach przetrwała na znak sprzeciwu wobec antypolskich zakłamań historii i antysemickich lub nazistowskich tendencji, budzących się w świecie.
Największy w Europie zachowany Cmentarz Żydowski w Łodzi jest miejscem, gdzie co roku w końcu sierpnia odmawiana jest modlitwa kaddisz za zmarłych i zamęczonych mieszkańców Litzmannstadt Getto. W 2004 r. uroczystości rocznicowe zgromadziły kilka tysięcy Żydów z całego świata. W roku bieżącym także przyjechało wielu ocalałych. Na spotkaniu modlitewnym, któremu przewodniczył p. Symcha Keller, Kościół łódzki reprezentowali bp Adam Lepa i ks. prał. Andrzej Dąbrowski, wikariusz generalny.

Kard. Jean-Marie Lustiger z Francji przyjechał do Łodzi na zaproszenie Prezydenta Miasta i Metropolity Łódzkiego. Jest wybitnym hierarchą Kościoła katolickiego, emerytowanym arcybiskupem Paryża. Pochodzi z rodziny żydowskiej o polskich korzeniach. Urodził się we Francji w 1926 r. Jako kilkunastoletni chłopiec przyjął chrzest. Kilka lat później został księdzem katolickim, a następnie biskupem i kardynałem. W dużym stopniu właśnie jemu Kościół katolicki we Francji zawdzięcza duchowe ożywienie w ostatnich latach. Jednocześnie życie i powołanie Księdza Kardynała zawsze miało jeszcze jeden cel: budowanie mostów i pogłębianie dialogu między chrześcijaństwem i judaizmem. Krótka wizyta w Łodzi również miała taki charakter.