Reklama

Wiara, Rozsądek, Przemoc

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Papież Benedykt XVI mówił 12 września, na Uniwersytecie w Regensburgu w Bawarii na temat związku wiary z rozsądkiem. Jego argument był jasny: wiara bez rozsądku najczęściej prowadzi do przemocy. I odwrotnie, rozsądek bez wiary również prowadzi do przemocy. Dlatego, jeżeli chcemy mieszkać w świecie, w którym panuje pokój, wiara i rozsądek musimy być w dialogu, nie tylko w obrębie kulturowym, lecz globalnie.
Tylko kilka komentarzy o tym, co mówił Papież przedstawiało jego pełną wypowiedź. Większość natomiast cytowała jedynie fragment dyskusji pomiędzy cesarzem, który był ortodoksyjnym chrześcijaninem, równocześnie biegłym w greckiej filozofii, a perskim muzułmańskim filozofem, aby powiedzieć, że Papież głównie chciał potępić używanie przemocy przez Islam. Muzułmanie poczuli się obrażeni, a świeccy wypowiedzieli się, że Papież nie ma prawa tak mówić, ponieważ chrześcijaństwo też używało przemocy w historii. Oba te stanowiska zignorowały, co zarówno ten Papież jak i jego poprzednicy często mówili: rozsądek odcięty od wiary zamyka się sam w sobie i otwiera świat na przemoc. Bóg jest racjonalny na najwyższym poziomie i zostaliśmy stworzeni na Jego podobieństwo. To, co jest nieracjonalne samo w sobie jest przeciwko naturze Boga i przeciwko naszej naturze. Dzisiaj, byłoby podkreślane, że to co nie jest racjonalne podlega dyskusji. Dla mnie jest oczywiste, że „homoseksualne małżeństwa” to jest koncepcja nieracjonalna, tak jak kwadratowe koło; chociaż inni widzą to inaczej. Rozmowa wyjaśniająca, założone z góry przepuszczenia są potrzebne, żeby zapobiec przemocy.
Jeżeli ktoś zapyta o przemoc inspirowaną przez religię, można podać dużo przykładów. Najbardziej tragiczny z nich w naszym państwie to atak na Nowy Jork i Waszyngton, pięć lat temu, wykonany w imię Boga. Te ataki terrorystyczne były słusznie zrozumiane jako ataki na wszystkich Amerykanów. W Kościele powszechnym, uroczystość Świętego Różańca (7 października) czci zwycięstwo z 1571 r. chrześcijańskiej floty nad siłami muzułmańskimi, które przez wieki terroryzowały chrześcijan w basenie Morze Śródziemnego. Przemoc inspirowana przez religię jest częścią wielu historii, ale Amerykanie uważali, że wojny religijne należą już do przeszłości, aż do dzisiaj.
Przez kontrast, jeżeli ktoś zapytałby o przemoc inspirowaną przez rozsądek, tylko niewielu zrozumiałoby to pytanie, większość argumentowałaby, że świecki racjonalizm (który wyklucza wiarę jako źródło wiedzy i prawdy) nie popiera przemocy. Jednak, znów historia może nas pouczyć. Pierwsza wielka rewolucja racjonalizmu, Francuska Rewolucja w 1789 r., która zbudowała teraźniejszą historię Europy, poświęciła Boginię Rozsądku na sprofanowanym ołtarzu w katedrze Notre Dame w Paryżu i nadal promowała terroryzm w imię Rozsądku. Świeckie racjonalistyczne utopie, szczególnie te inspirowane przez ostatniego myśliciela Oświecenia, Karola Marksa, są odpowiedzialne za więcej przemocy i śmierci niż jakakolwiek religia w historii ludzkości.
Wiara bez rozsądku (fundamentalizm) może prowadzić do przemocy; rozsądek bez wiary (racjonalizm) może prowadzić do przemocy. W zdrowej kulturze, wiara jest otwarta na racjonalną krytykę, a rozsądek otwarty na horyzonty, które przynosi religijne nauczanie. Być może dlatego, że wielu Amerykanów nie postrzega rozsądku jako źródła przemocy i nie myśli o religii, jako źródle prawdy, prośba o małżeństwo wiary z rozsądkiem, jest dla nich jeszcze tematem do przedyskutowania. Bez takiego dialogu, jak uważa Papież, świeckie kultury będą izolowane od religijnych kultur i nasze wspólne porozumienie, niezbędne dla pokoju, umknie.
Przemawiając w tym tygodniu do ambasadorów państw muzułmańskich akredytowanych przy Stolicy Apostolskiej, papież Benedykt powiedział: „W świecie dotkniętym przez relatywizm i zbyt często wykluczającym przewagę i uniwersalność rozsądku, potrzebujemy autentycznego dialogu pomiędzy religiami i pomiędzy kulturami, pomagającego nam...we wspólnym pokonaniu wszelkich napięć”. Wierzę, że my, w Chicago, prowadzimy taki dialog i ufam, że będziemy razem kontynuować budowę takiego społeczeństwa. Wierzę także, że dialog pomiędzy katolikami i muzułmanami, może pomóc otworzyć kulturę amerykańską na inne narody, które nie są sekularne w sposobie myślenia i życia. Dialog kultur może zapobiec starciu się cywilizacji.
Zderzenie się cywilizacji jest czasami nazywane wojną kultur. Jedną linią rozdzielającą w tym kulturowym starciu jest to, jak ludzie rozumieją, co to znaczy poszanowanie ludzkiego życia. Ta rozbieżność oddziela wiernych od świeckich. Coroczne obchody w Kościele w październiku Niedzieli Poszanowania Życia wnoszą napięcia do życia religijnego, dlatego, że znajdujemy się w konkretnej kulturze i równocześnie w naszym Kościele. Mam nadzieję, że każda parafia, każdy ksiądz i parafianin będzie mógł wgłębić się modlitewnie w tajemnice życia ludzkiego jako daru od Boga i następnie wyjdzie z silniejszą wiarą i pewnością uzasadniającą obronę życia człowieka na każdym jego etapie.

Kard. Francis George, (ur.16 stycznia 1937) głowa Kościoła chicagowskiego, jest zakonnikiem ze Zgromadzenia Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Stoi na czele Kościoła w Chicago od 1997 r. Znany był ze swego oddania Janowi Pawłowi II i ze swojej otwartości wobec emigrantów, szczególnie Polaków. Odwiedzał Polskę i dobrze zna realia polskiego Kościoła. Tak wyglądały najstarsze zabudowania zakonne w Ameryce

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2006-12-31 00:00

Oceń: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

40 pytań Jezusa: „Widzicie to wszystko?”

Każdego dnia Wielkiego Postu podamy Ci jedno konkretne pytanie, które Jezus zadaje w Ewangeliach (np. „Czy wierzysz?”, „Czego szukacie?”, „Czy miłujesz Mnie?”). Bez moralizowania. Niech to będzie zaproszenie do osobistej konfrontacji i zmierzenie się z własnymi trudnościami w czasie tegorocznej wielkopostnej drogi.

To, co wydaje się trwałe, przeminie. Tylko Bóg jest ostatecznym fundamentem.
CZYTAJ DALEJ

Pierwszeństwo ma życie uporządkowane według słowa, a dopiero potem prowadzenie innych

2026-02-13 10:16

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Karol Porwich/Niedziela

Deuteronomium otwiera się mową Mojżesza na stepach Moabu, tuż przed wejściem do ziemi. W Pwt 4 pada wezwanie do słuchania i wprowadzania w czyn „ustaw” i „praw”. Hebrajskie terminy (ḥuqqîm, mišpāṭîm) obejmują normy kultu i zasady życia społecznego. Tekst mówi o mądrości widocznej „w oczach narodów”. W świecie starożytnego Bliskiego Wschodu kodeksy prawne bywały pomnikiem władcy. Tutaj mądrość narodu ujawnia się w posłuszeństwie Bogu i w sposobie życia, który inni potrafią rozpoznać jako „rozumny” (ḥokmâ, bînâ). Mojżesz występuje jako świadek, który „nauczył” i „pokazał”, a nie jako autor prywatnej teorii. W najbliższym kontekście stoi też zakaz dokładania i ujmowania, co chroni naukę przed manipulacją (Pwt 4,2). Wyjątkowość Izraela zostaje opisana przez bliskość Boga. Lud ma Boga, który bywa „przy nim” w chwili wołania. Ten motyw prowadzi do pamięci o wydarzeniach, które „widziały oczy”, i do czujności wobec własnego wnętrza. Hebrajskie „strzec” (šāmar) niesie sens pilnowania i ochrony. Wiara jest przekazywana w opowieści rodziny: „synom i wnukom”. List Barnaby przywołuje Pwt 4,1 w formie parafrazy i na tej podstawie odczytuje przepisy Mojżesza w sensie duchowym, widząc w nich także obraz postaw moralnych. Atanazy w mowie przeciw arianom przytacza Pwt 4,7, aby pokazać różnicę między stworzeniem, do którego Bóg „zbliża się”, a Synem, który trwa „w Ojcu”. Klemens Aleksandryjski cytuje Pwt 4,9 („strzeż się samego siebie”) jako biblijne wzmocnienie wezwania do samopoznania (gnōthi seauton).
CZYTAJ DALEJ

Archidiecezja łódzka ma nowego arcybiskupa!

2026-03-12 12:00

[ TEMATY ]

kardynał

kard. Krajewski

kard. Konrad Krajewski

PAP/Grzegorz Michałowski

Kard. Konrad Krajewski

Kard. Konrad Krajewski
Ojciec Święty Leon XIV mianował arcybiskupem metropolitą łódzkim dotychczasowego jałmużnika papieskiego kardynała Konrada Krajewskiego. Decyzję Papieża ogłosiła dziś w południe Nuncjatura Apostolska w Polsce. + Antonio Guido Filipazzi Nuncjusz Apostolski. Ingres Kard. Konrada Krajewskiego do łódzkiej archikatedry odbędzie się 28 marca o godz 11.30. Zamknij X Podziel się cytatem "Trzeba pamiętać o tym, co nam mówił Jan Paweł II" - mówił kard. Konrad Krajewski w rozmowie z Tygodnikiem "Niedziela" podczas pielgrzymowania na Jasną Górę.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję