Obraz Matki Boskiej Chełmskiej to jedno z ważniejszych dzieł sztuki bizantyjskiej. Niestety, nie znamy autora oryginału, który prawdopodobnie powstał już w X wieku. Ikona namalowana została na płótnie rozciągniętym na cyprysowej desce. Wygląd oryginalnego obrazu doskonale opisał w XVII w. Jakub Susza. Ukazuje ona postać Bogarodzicy, trzymającą swego Syna. Postacie odziane są w ciemnoczerwone szaty, z elementami błękitu, gdzieniegdzie przetykane złotem. Na posrebrzanym tle widnieją kwiaty. W późniejszych wiekach malowidło doczekało się złotej sukienki, wysadzanej drogocennymi kamieniami.

Matka Boża na Górze Chełmskiej

Cudowny obraz Matki Bożej Chełmskiej związany jest z Chełmem od trzynastego wieku. Od XVI w. opiekowali się nim unici z zakonu bazylianów. Wstawiennictwu Chełmskiej Pani przypisywane jest zwycięstwo Jana Kazimierza nad wojskami Bohdana Chmielnickiego w 1651 r. pod Beresteczkiem. Pierwsza koronacja obrazu odbyła się w 1765 r., czyli dokładnie 255 lat temu.

W 1915 r. duchowni prawosławni, ewakuujący się z Chełma przed zbliżającym się frontem, wywieźli w głąb Rosji cudowną ikonę. Od tego czasu uważano ją za zaginioną. Ikona jednak wróciła na krótko do Chełma we wrześniu 1943 r. Umieszczono ją w zamienionej przez prawosławnych Ukraińców na sobór dawnej katedrze unickiej na Górze Chełmskiej. Cudowna ikona została ponownie wywieziona z Chełma za wschodnią granicę w 1945 r. Trafiła na teren Wołynia wraz z wiernymi wyznania prawosławnego. W latach 90. XX w. ujawniono jej istnienie. Obecnie obraz przez wielu badaczy uważany za oryginalną ikonę Matki Bożej Chełmskiej znajduje się w Muzeum Ikony Wołyńskiej w Łucku na Ukrainie, gdzie jest udostępniony zwiedzającym.

Obraz Matki Bożej 

W sanktuarium na Górze Chełmskiej możemy podziwiać i czcić replikę cudownego obrazu, wykonaną przez Władysława Ukleję w 1938 r. I właśnie ten obraz koronował w 1946 r. ówczesny biskup lubelski Stefan Wyszyński. W 1957 r. miała miejsce jeszcze jedna i ostatnia koronacja obrazu Chełmskiej Madonny. Po tym, jak z obrazu koronowanego przez bp. Wyszyńskiego skradziono korony, nowymi wizerunek Maryi ozdobił bp Piotr Kałwa, wielki czciciel Matki Bożej Chełmskiej. Właśnie ten obraz wykonany przez Władysława Ukleję wymagał renowacji.

Renowacja obrazu i wnęki ołtarzowej

- Ten obraz pomaga nam nawiązać kontakt z Matką Bożą - mówi ks. Andrzej Sternik, proboszcz parafii pw. Narodzenia najświętszej Maryi Panny w Chełmie. Obraz ma wymiary 96,5 cm x 65 cm. Namalowany został na płótnie naklejonym na sklejkę o grubości 20mm. - Mieliśmy się zająć renowacją tylko samych sukien i koron, ale jak sięgnęliśmy do ikony, okazało się, że potrzeba jej natychmiastowej konserwacji, ponieważ ostatnia była przeprowadzona w 1957 r., a więc ponad 60 lat temu, po świętokradczej kradzieży. Deska, na której jest wizerunek Matki Bożej Chełmskiej, była mocno zniszczona. Renowację obrazu parafia powierzyła znanemu konserwatorowi sztuki z Piaseczna Andrzejowi Laskowi. Pomagała mu w tym Monika Stachurska. Natomiast konserwację koszulki z obrazu Matki Bożej Chełmskiej wykonała Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie. Koszulka została wyhaftowana w 1957 r. przez s. Monikę i s. Auxilię ze Zgromadzenia Zakonnego Sióstr Felicjanek w Wawrze/Warszawie. Korony wykonała Pracownia Artystyczno-Cyzelersko-Brązownicza Henryka Sztorca w Krakowie.

Powrót cudownego obrazu

Na odnowiony obraz w bazylice mariackiej czekała już odrestaurowana wnęka ołtarzowa. Prace konserwacyjne wykonał przy niej znany chełmski złotnik Kazimierz Kaszuba. Obraz Matki Bożej Chełmskiej przywiózł 2 lipca osobiście na Górę Chełmską konserwator Andrzej Lasek. - Radość ogromna, że znowu mamy naszą Cudowna Matkę u siebie. Jak Ona teraz wspaniale lśni, wręcz promieniuje na wszystkich odnowionym obliczem - mówił z przejęciem kustosz sanktuarium ks. A. Sternik. Po przeniesieniu na plebanię, uczestnicy tego historycznego wydarzenia odmówili przy Matce Bożej modlitwę Anioł Pański. Nie kryli radości i emocji, z szacunkiem całując obraz.

Obraz ma na koszulce również część nowej biżuterii. Jeden z pierścionków został przekazany Matce Bożej przez nawróconego masona. 3 lipca obraz został przez księdza proboszcza wraz z delegacją parafian i pielgrzymów przeniesiony do sanktuarium i ponownie zainstalowany w odnowionej wnęce ołtarza. Został też zasłonięty. Uroczyste odsłonięcie obrazu i jego poświęcenie przez ks. inf. Kazimierza Bownika odbędzie się we wtorek 7 lipca, dokładnie w rocznicę koronacji której dokonał bp. Stefan Wyszyński w 1946 r.

Przygotowanie do 255 rocznicy pierwszej koronacji

Przed nami czas duchowego przygotowania do obchodów 255. rocznicy koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Chełmskiej. - Jest to niezwykle ważne dla współczesnych parafian wydarzenie, nie tylko historyczne, lecz przede wszystkim duchowe. Właśnie 7 lipca 1946 r. odbyła się koronacja obecnej ikony, której dokonał Sługa Boży kard. Stefan Wyszyński. Wtedy też przed obrazem został wypowiedziany akt poświęcenia Polski Niepokalanemu Sercu Maryi. Zostanie on ponowiony w naszym sanktuarium podczas tegorocznych wrześniowych uroczystości odpustowych - informuje ks. kan. Andrzej Sternik. - Do tego wydarzenia musimy się duchowo przygotować poprzez nowennę trwającą dziewięć tygodni. Nowennę rozpoczynamy we wtorek 7 lipca katechezą maryjną głoszoną podczas Mszy św. Tak będzie w każdy wtorek przez całe wakacje. Myślą przewodnią katechez są słowa: „Wszystko postawiłem na Maryję”. Zatem w przygotowaniu do zawierzenia sięgniemy do duchowości wielkiego Prymasa Tysiąclecia kard. Stefana Wyszyńskiego - informuje i zaprasza do wspólnej modlitwy ks. Sternik.

Jako wotum wdzięczności i pamiątka 255. rocznicy koronacji powstała kopia ikony Matki Bożej Chełmskiej, którą wykonała i podarowała sanktuarium pani Maria Tyzenhauz Lublina. Obraz za zgodą abp. Stanisława Budzika będzie peregrynował po parafiach Ziemi Chełmskiej. Matka Boża nawiedzi dekanaty: Chełm-Wschód, Chełm-Zachód, Siedliszcze i Krasnystaw-Wschód i Krasnystaw-Zachód.

Fotorelacja na https://www.facebook.com/Niedziela-Lubelska-112621833628172