Opowieści sprzed wieków

Jedna z nich głosi, że w podziemiach trzebnickiego klasztoru spoczywają polscy rycerze. Dawno temu, kiedy po śląskiej ziemi rozlały się zagony tatarskich wojowników, szczególnie dzielnie bronił dostępu do klasztoru hufiec rycerzy śląskich. W boju padli wszyscy, ale za wstawiennictwem św. Jadwigi w cudowny sposób przywróceni zostali do życia i spoczęli w lochu pod trzebnickim kościołem, pogrążeni w głębokim śnie. Nad ich snem czuwa ich dowódca, który uderzy w dzwon znajdujący się przy wejściu do głębokiego lochu, gdy Polsce grozić będzie śmiertelne niebezpieczeństwo. Rycerze ruszą wtedy jeszcze raz do boju za ojczyznę.
Piotr Włostowic, palatyn wrocławski z czasów Bolesława Krzywoustego, był pierwszym odnotowanym w źródłach właścicielem tych terenów. Kościół św. Piotra w Trzebnicy to prawdopodobnie jeden z wielu kościołów ufundowanych przez tego śląskiego wojewodę. Możnowładca ten ufundował wspaniałe opactwo benedyktyńskie św. Wincentego na Ołbinie i uposażył je m.in. częścią dóbr trzebnickich. Od benedyktynów dobra te odkupił Bolesław Kędzierzawy, a następnie drogą dziedziczenia stały się własnością Henryka Brodatego. Świątobliwa małżonka księcia - Jadwiga zabiegała u niego o ufundowanie żeńskiego klasztoru cysterek w Trzebnicy. W rezultacie tych działań Henryk I Brodaty wydał, 22 listopada 1202 r., dokument fundacyjny. Czytamy w nim, iż czyni to „na własnej ziemi i własnym kosztem dla zbawienia duszy ojca, swojej i dusz pozostałych drogich bliskich, na chwałę Boga i świętego apostoła Bartłomieja”. W ten sposób powołano pierwszy w Polsce klasztor żeński. Działania św. Jadwigi nie zakończyły się na inspirowaniu swego małżonka do ufundowania klasztoru trzebnickiego. Prosiła go, aby więźniowie skazani na śmierć, dla zadośćuczynienia za popełnione zbrodnie pracowali przy budowie klasztoru.

Perła architektury i sztuki

Sanktuarium św. Jadwigi Śląskiej oprócz swojej wartości duchowej i historycznej zajmuje również ważne miejsce w historii architektury i sztuki. Najstarszą jego częścią jest krypta św. Bartłomieja (patrona Piastów Śląskich), zbudowana w stylu romańskim i poświęconą w 1214 r. Bazylika św. Bartłomieja ma wystój barokowy ze znakomitym ołtarzem, amboną i rzeźbami wykonanymi przez Franciszka Józefa Magnolta. Zwrócić należy uwagę na malarstwo, w ołtarzu głównym obraz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz na ścianach bocznych prezbiterium dwa obrazy przedstawiające śmierć św. Jadwigi oraz jej córkę Gertrudę ksienię opactwa, które są dziełem holenderskiego malarza Filipa Krystiana van Bentuma. W nawie głównej podziwiamy cykl obrazów przedstawiających sceny z życia św. Jadwigi, a pochodzące ze szkoły Michała Willmanna. Zachowały się dwa portale: gotycki, w którym ukazana jest Matka Boża z Dzieciątkiem adorowana przez dwóch aniołów oraz romański z przedstawieniem króla Dawida. Należy pamiętać, że kaplica św. Jadwigi ufundowana przez wnuka św. Jadwigi, księcia wrocławskiego i arcybiskupa salzburskiego Władysława, budowana w latach 1268/1269 jest pierwszą w Polsce w pełni gotycką budowlą.

Centrum duchowe diecezji

Rzymska Kongregacja ds. Duchowieństwa za zgodą Benedykta XVI erygowała 24 stycznia 2007 r. Międzynarodowe Sanktuarium Świętej Jadwigi Śląskiej. Ustanowiono je po 740 latach od kanonizacji patronki Śląska. Wówczas również dzięki staraniom śp. ks. prof. Antoniego Kiełbasy wokół sanktuarium powstała Ścieżka św. Jadwigi.