Ministrant, to słowo pochodzenia łacińskiego i oznacza tyle co usługiwać czy pomagać. Ministrant to osoba posługująca przy Mszy św. oraz przy sprawowaniu pozostałych sakramentów i sakramentaliów.
Chłopcy, wyrażający pragnienie służby przy ołtarzu, podejmują obok ćwiczeń funkcji liturgicznych także szeroką formację obejmująca różne zadania - jest to wychowanie przez liturgię. Najwytrwalsi po okresie próbnym przyjmowani są, przez błogosławieństwo, do grona służby liturgicznej.
Krajowe Duszpasterstwo Służby Liturgicznej dzieli formację na następujące stopnie i funkcje:
Kandydat - nie nosi jeszcze komży, dopiero uczy się posługiwania do Mszy św., odpowiedzi mszalnych, itp. Ten czas próby trwa zazwyczaj rok i bywa dzielony na dwa stopnie: aspirant i kandydat.
Choralista - za pomocą kołatek, dzwonków i gongów daje wiernym sygnały do przyjęcia odpowiedniej postawy w czasie liturgii.
Ministrant światła - opiekuje się świecami i posługuje przy nich.
Ministranta krzyża - nosi krzyż podczas procesji i nabożeństw Drogi Krzyżowej.
Ministranta księgi - dba o księgi liturgiczne, przygotowuje je przed celebracją liturgiczną. Może także posługiwać celebransowi przy mszale.
Ministrant ołtarza może pełnić następujące funkcje: ministrant wody - nosi kociołek z woda święconą podczas obrzędów pokropienia wiernych; ministrant kadzidła - odpowiedzialny jest za kadzielnicę, jej przygotowanie i utrzymanie w czystości oraz niesie kadzidło w naczyniu zwanym „łódką”. Ministrant ołtarza posługuje przy naczyniach liturgicznych, podaje chleb, wino i wodę do sprawowania Eucharystii, usługuje kapłanowi, a przy udzielaniu wiernym Komunii św. przytrzymuje patenę pod Ciałem Pańskim, by jego partykuły nie spadły na ziemię.
Lektor - ministrant Słowa Bożego - to osoba po specjalnym kursie, trwającym zazwyczaj rok. Czyta Słowo Boże (z wyjątkiem Ewangelii) oraz odczytuje wezwania Modlitwy Powszechnej.
Psałterzysta - wykonuje psalmy, zazwyczaj jest ministrantem Słowa Bożego posiadającym uzdolnienia muzyczne.
Kantor - intonuje pieśni oraz dba o oprawę muzyczną liturgii i zaangażowanie wiernych w śpiew.
Ceremoniarz - mistrz ceremonii, to osoba po specjalnym kursie. Jego zadaniem jest koordynowanie działań pozostałych ministrantów. Jest odpowiedzialny za prawidłowy przebieg liturgii, przeprowadza próby z ministrantami. Musi być zaznajomiony z przepisami liturgicznymi.
Animator liturgiczny - jest starszym ministrantem po specjalnym kursie i opiekuje się grupą ministrantów.

Formacja

W przygotowanie ministrantów do służby przy ołtarzu trzeba włożyć wiele trudu. Najczęściej odbywa się to w parafii, w formie cotygodniowego spotkania z kapłanem lub z odpowiednio przygotowanymi animatorami.
W naszej diecezji formacja animatorów LSO na poziomie diecezji odbywa się w Diecezjalnym Ośrodku Turystyki i Formacji Chrześcijańskiej „Augustianum” w Radomyślu nad Sanem. Za formację animatorów i ceremoniarzy odpowiedzialny jest diecezjalny duszpasterz ks. Ryszard Podlewski. Jednocześnie ze szkołą animatora odbywa się tam również formacja ceremoniarzy. Natomiast na szczeblu dekanalnym mają miejsce kursy dla lektorów.
Kapłani i animatorzy grup w trakcie formacji ministranckiej mają do dyspozycji podręczniki przeznaczone dla poszczególnych szczebli formacji (kandydat, ministrant i lektor) oraz dla odpowiednich kategorii wiekowych. Wsparciem są także plansze, prezentacje i konspekty. Również Internet pełen jest pomysłów i wskazań odnoszących się do właściwej formacji służby ołtarza.

Patron, charakter i miłość ojczyzny

Wszyscy ministranci i lektorzy otrzymują za patronów św. Stanisława Kostkę, św. Dominika Savio, św. Tarsycjusza oraz św. Jana Berchmansa. Ich wstawiennictwa wzywają podczas modlitwy i na spotkaniach w grupach. Każdy ministrant stara się również poznawać i naśladować świętych patronów.
Oprócz stałych spotkań i regularnej służby przy ołtarzu, poza formacją intelektualną, liturgiczną i duchową - bycie ministrantem pozwala nawiązać nowe znajomości, otwierać się na innych ludzi i dodaje odwagi w publicznych wystąpieniach. Bardzo często lektorzy, którzy w kościele czytają Słowo Boże i dbają w życiu codziennym o poprawną polszczyznę łatwiej dostają się do wymarzonej szkoły, a w życiu dorosłym lepiej radzą sobie ze znalezieniem pracy.
Solidna formacja sumienia również nie pozostaje bez echa w życiu codziennym. Młody człowiek, który uczy się właściwych postaw wyrasta potem na patriotę kochającego Boga i Ojczyznę.

Sport i zabawa

Okres przebywania w grupie ministranckiej czy lektorskiej, to czas na dobre spędzenie czasu. Mniej czasu spędza się przed komputerem, a więcej na kontaktach z rówieśnikami. Dla ministrantów bardzo często organizowane są różnego rodzaju turnieje, zawody czy rozgrywki.
Potwierdza to ks. Ryszard Podlewski: - Nasza diecezja regularnie organizuje turniej tenisa stołowego w Radomyślu nad Sanem, turniej futsalu, rozgrywki w piłce nożnej i to wszystko na poziomie diecezjalnym. Wiele parafii rywalizuje między sobą sportowo. Dekanalni duszpasterze często organizują u siebie różnorodne formy rywalizacji. Grupy LSO często ze swoimi duszpasterzami wyjeżdżają na wycieczki, pielgrzymki czy rajdy do ciekawych miejsc. Kapłani organizują dla grup działających przy parafii ogniska, grille czy dyskoteki. Możliwości jest wiele i wszystko zależy od wspólnoty ministranckiej i jej duszpasterza. W ramach wakacji i ferii zimowych staramy się zawsze zorganizować kilka turnusów rekolekcyjno-wypoczynkowych połączonych z formacją. W najbliższe wakacje odbędą się cztery takie turnusy: 30 czerwca - 7 lipca dla szkoły podstawowej, 7-14 lipca dla gimnazjum oraz kolejne dwa turnusy z dodatkową wycieczką 14-21 lipca - szkoła podstawowa i 21-28 lipca - gimnazjum.

Strona ogólnopolska LSO: www.ministranci.pl
Strona ministrancka w diecezji: www.ministranci.sandomierz.opoka.org.pl