Jest to jedyne takie miejsce w Polsce, gdzie przeszłość współgra z przyszłością - mówił podczas ceremonii otwarcia dyrektor obiektu Janusz Knap, charakteryzując ideę połączonych placówek oraz położenie w najcenniejszej pod względem architektoniczno-urbanistycznym części miasta.
Ośrodek Myśli Patriotycznej powstał w budynkach dawnego kieleckiego więzienia, w którym od czasów powstania styczniowego, a szczególnie podczas II wojny światowej i po niej, przetrzymywano bojowników, powstańców, osoby działające w podziemiu niepodległościowym.
Prezydent Kielc Wojciech Lubawski, pomysłodawca przedsięwzięcia nazwał miejsce, na którym powstało historyczne muzeum - „ziemią świętą”, bo „naznaczoną krwią patriotów, wyjątkowo bohaterską historią oraz „relikwiami Krzyża Świętego”, promieniującymi na cały region. Zauważył, że miejsce to jest ukierunkowane na przyszłość i budowanie społeczeństwa obywatelskiego.
Obiekt poświęcił ks. Krzysztof Dziurzyński, a w ceremonii otwarcia uczestniczyli m.in. europarlamentarzyści i parlamentarzyści, wicemarszałek Grzegorz Świercz, świętokrzyski kurator oświaty Małgorzata Muzoł, wiceprezydent Kielc Czesław Gruszewski, ks. Władysław Sowa - rektor WSD w Kielcach, dyrektor wydawnictwa „Jedność” - ks. Leszek Skorupa, rektor pallotynów ks. Jan Oleszko, szefowie Caritas kieleckiej - ks. Stanisław Słowik i ks. Krzysztof Banasik, muzealnicy, artyści i in.
W uroczystościach otwarcia „Wzgórza Zamkowego” wziął także udział gość z Anglii - Adam Komorowski, syn generała Tadeusza „Bora” Komorowskiego, dowódcy Armii Krajowej. Wspominał swoją wizytę w Kielcach w 1994 r. - Przyjechałem z prochami ojca, które zostały złożone na Powązkach. Mówiłem wówczas, że ten przykład, który mój ojciec i jego pokolenie dali, by stworzyć nową Polskę, jest w dalszym ciągu aktualny. Dziękuję wszystkim, którzy założyli ten dom narodowej pamięci - powiedział.
Nie wszystkie środowiska są zgodne w pozytywnej ocenie przedsięwzięcia. Światowy Związek Żołnierzy AK, Klub Inteligencji Katolickiej, Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność”, sprzeciwiły się (skutecznie) doborowi prelegentów inauguracyjnego panelu dyskusyjnego, uzasadniając swoje stanowisko „sprzeciwem wobec narzuconej jednokierunkowej linii programowej panelu”. - Obawiamy się relatywizowania wartości, patriotyzmu i prawdy historycznej - mówi Małgorzata Sołtysiak, prezes KIK.
W piśmie do prezydenta Lubawskiego wspomniane organizacje zażądały także powołania niezależnej rady programowej, złożonej z reprezentantów różnych środowisk (w tym także prawicowych). Rada, funkcjonująca przy Prezydencie Kielc, będzie miała wpływ na działalność merytoryczną ośrodka, w zakresie - co podkreśla M. Sołtysiak - „zapewnienia pluralizmu w działalności placówki, obiektywizmu i obecności środowisk prawicowych, co jest niezbędne w nauce historii i kształtowania postaw patriotycznych”. Sygnatariusze pisma zastrzegają, aby rada funkcjonowała przy Prezydencie, co zapewni jej niezależność, natomiast nie zgadzają się na umocowanie jej przy OMPiO. Rozstrzygnięcia w tej sprawie mają zapaść najpóźniej do września br.
- Tutaj dosłownie zostały wyrwane murom zęby krat - zauważył w dniu otwarcia Marek Maciągowski, dyrektor Ośrodka Myśli Patriotycznej, mówiąc o wymogu „uczciwej pamięci i twórczego zaangażowania” jako elementów niezbędnych w tworzeniu tego miejsca, powstałego dokładnie tam, gdzie przez 150 lat funkcjonowało więzienie dla patriotów.
Projektantem ekspozycji muzeum jest twórca Muzeum Powstania Warszawskiego - Mirosław Nizio. Architekt wykorzystał niektóre elementy karceru, m.in. cele więzienne. Na udostępnionej wystawie można zapoznać się z historią miasta i regionu. Wykorzystano archiwalne nagrania, stare pocztówki, zdjęcia, filmy, dokumenty, publikacje. Szczególny nacisk położono na udział mieszkańców w walkach niepodległościowych, powstaniach narodowych, odzyskaniu przez Polskę państwowości, działalności oddziałów partyzanckich podczas II wojny światowej i podziemia niepodległościowego. W piwnicach, w zachowanych elementach karceru, starano się odtworzyć atmosferę dawnego surowego więzienia.
Z kolei usytuowany w obrębie „Wzgórza Zamkowego” drugi obiekt - Design Centrum Kielce to ośrodek współczesnego wzornictwa oraz obszar, gdzie swoje twórcze pasje mogą rozwijać studenci i artyści z regionu. Marek Cecuła, dyrektor obiektu zauważył, że chodzi o uaktywnienie środowisk twórczych w promocję ruchu łączącego wzornictwo i rzemiosło. Nowoczesne instalacje z wiodących ośrodków europejskich dają istotnie wyobrażenie, co na wzorniczym rynku piszczy. Można także zajrzeć do pracowni ceramicznej czy garncarskiej i obejrzeć dokonania studentów rodzimych kierunków sztuki.
W pierwszy weekend po otwarciu, w Design Centrum Kielce miały miejsce wernisaże trzech wystaw, z kolei w Ośrodku Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej - panele dyskusyjne.
W niedzielę 24 czerwca w obiekcie było naprawdę tłoczno - na gościach ogromne wrażenie sprawiały nowinki multimedialne, możliwość odsłuchiwania historycznych przemówień, wizualizacji broni, powiększanych map, pięknie wyeksponowanych dawnych fotografii oraz możliwość wejścia do cel więziennych pamiętających ból patriotów. - Kielce potrzebowały takiego miejsca - ta opinia przeważała wśród zwiedzających.
W lipcu i w sierpniu obiekt można zwiedzać bezpłatnie w godzinach 10-18, z wyjątkiem poniedziałków.